مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

249

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

شده ، در « نشريهء دانش خاورشناسى وين » گرد آورده است . ا . س . كندى با استفاده از متن جامع شاهى بخش كوچكى از آن را به انگليسى ترجمه كرده است . 3 . الامطار و الرياح و تغير الاهوية ، كه ابو معشر آن را بنا بر روش حكماى هند تأليف كرده است . متن اصلى اكنون در دست نيست ، بلكه فقط ترجمهء لاتينى آن در 1507 م در و نيز همراه با رسالهء فى علل القوى المنسوبة الى الاشخاص العالية الدالّة على المطر ، تأليف يعقوب ابن اسحاق كندى به چاپ رسيده موجود است . 4 . احكام تحويل سنى المواليد : نسخه‌هايى از آن در پاريس و كتابخانهء اسكوريال موجود است . سجزى گزيده‌اى از آن را در 23 باب به نام منتخب كتاب المواليد به زبان عربى فراهم آورده كه نسخه‌هايى از آن در كتابخانهء ملى تهران و كتابخانهء آستان قدس موجود است ؛ وى سپس كتاب اخير را با اضافاتى مشتمل بر جدولهاى تقويم و غيره به زبان فارسى ، با عنوان برهان الكفاية ترجمه كرده كه در كتابخانهء آستان قدس نگهدارى مىشود . اين اثر ابو معشر را يوحنا اشبيلى به لاتينى ترجمه كرده كه در 1489 م در آوگسبورگ و در 1515 م در ونيز به چاپ رسيده است . متن اصلى عربى نيز به يونانى ترجمه شده كه 5 كتاب اول آن در لايپزيك به طبع رسيده است . اين ترجمهء يونانى نيز به لاتينى ترجمه شده و به وسيلهء ولف در 1559 م در بازل انتشار يافت . بخشى از آن نيز به وسيلهء ف . بل تصحيح و به آلمانى ترجمه شد . اين ترجمه در 1912 م منتشر گرديد . 5 . كتاب الكدخدا و كتاب الهيلاج . بعضى اين كتاب را با دو عنوان جداگانه ذكر كرده‌اند . ولى قفطى آن را زير يك عنوان آورده است . اصطلاحات فارسى در اين كتاب نشان از آن دارد كه مطالب مربوط به آن بازمانده از دورهء ساسانى است . يك نسخهء خطى از اين اثر در كتابخانهء نور عثمانيه نگهدارى مىشود . 6 . النكت ، يا تحاويل سنى العالم ، كتاب است در 7 مقاله كه در سدهء 5 ق / 11 م به‌وسيله ابراهيم منجم از عربى به فارسى ترجمه شده و در آن از كواكب ، اقترانات ، طوالع ،