مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
238
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
صاحب معجم المؤلفين مىگويد : ابو بكر جعفر فريابى مدتى كوتاه در مصر اقامت داشت و تدريس حديث مىكرد . « 1 » علامهء مجلسى در كتاب بحار الانوار ، ابو بكر فريابى را ستوده و از او اين روايت را نقل كرده است : عن جعفر بن محمّد الفريابى ، عن سليمان بن عبد الرحمن ، عن خالد بن يزيد بن أبى مالك ، عن أبيه ، عن خالد بن معدان ، عن أبى امامة الباهلى ، أنّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله قال : ما من عبد يدخل الجنّة الّا و يجلس عند رأسه و عند رجليه ثنتان من الحور العين تغنيانه بأحسن صوت سمعه الإنس و الجنّ ، و ليس بمزمار الشيطان ، و لكن بتمجيد اللّه و تقديسه . « 2 » ابو بكر جعفر بن محمّد فريابى مدت بيست سال قضاوت شهر دينور را برعهده داشت ، ولى پس از مدتى از مقام قضاوت صرفنظر كرد و به بغداد رفت . خطيب بغدادى مىگويد : هنگامى كه اين عالم بزرگ اسلام وارد بغداد شد ، مردم او را همچون نگين انگشتر در ميان گرفتند و از او استقبال بىنظيرى كردند . در اين استقبال بيش از سى هزار نفر حضور يافتند و عدهء زيادى روايات را از زبان آن محدّث بزرگ يادداشت مىكردند كه در ميان آنها 316 نفر از علماى برجستهء بغداد بودند كه هركدام كرسى تدريس حديث داشتند . « 3 » ابو الفضل زهرى گفت : در محضر آن مرد فاضل حدود ده هزار نفر از اهل علم و دانش حاضر بودند و رواياتى را كه از زبان او املا مىشد ، يادداشت مىكردند و يا به خاطر مىسپردند . او رواياتش را از طريق محدثانى نقل كرده است كه برخى از آنان عبارتند از : هدبة بن خالد ، محمّد بن عبيد بن حساب ، عبد الأعلى بن حماد ، أبى كامل جحدرى ، عبيد اللّه بن معاذ ، على بن مدينى ، محمّد بن بشّار بندار ، محمّد بن مثنى و عمرو بن على ، اين دو نفر بصرى بودند ، منجاب بن ارث كوفى ، أبو بكر و عثمان دو فرزند أبى شيبه كوفى ، أبو
--> ( 1 ) - معجم المؤلفين ، ج 3 ، ص 146 . ( 2 ) - بحار الانوار ، ج 8 ، ص 195 . ( 3 ) - تاريخ بغداد ، ج 7 ، ص 202 ؛ طبقات الحفاظ ، ص 302 ؛ تذكرة الحفاظ ، ج 2 ، ص 693 ؛ الانساب ، سمعانى ، ج 10 ، ص 206 .