[ 114 ] جعفر برمكى بلخى ابو خالد جعفر بلخى از اخلاف برمكيان بلخ بود . برمك با ده تن از فرزندانش بنا به دستور هارون الرشيد خليفهء عباسى به دست طرخان نيزك كشته شدند و تنها جعفر بود كه با مادرش جان به سلامت به در برد و به اتفاق او به كشمير فرار كرد . چون از استعداد سرشارى برخوردار بود ، در كشمير و هند به كسب دانش پرداخت و به مقام عالى علوم دست‌يافت ؛ به‌ويژه در علم طب و نجوم و رياضى و علوم طبيعى صاحب‌نظر شد . « 1 » [ 115 ] جعفر بن احمد بن على الفقيه الأيلاقى « * » ثمّ القمى ابو محمّد جعفر بن احمد بن على فقيه ايلاقى قمى در ايلاق بلخ ديده به جهان گشود . او فراگيرى علم و دانش را از زادگاهش آغاز كرد و در شهر بلخ به پايان رسانيد . او در رشته‌هايى از علوم پيشرفت كرد و به‌ويژه در علم تفسير و كلام ، حديث ، اصول و فقه صاحب‌نظر شد . بدين علت ، شيخ صدوق و علامه مجلسى او را فقيه خوانده‌اند . همچنين دربارهء اسم ابو محمّد جعفر بن احمد و اسم پدرش احمد بن على اختلاف نظر وجود دارد ، مرحوم شيخ صدوق ، در كتاب عيون او را محمّد بن على قمى نزيل الرى معرفى كرده است . « 2 » علامه مجلسى در نسخه خطى كتاب المسلسلات كه متعلق به خود اوست ، اسم او را

--> ( 1 ) - تاريخ افغانستان بعد از اسلام ، ص 381 . ( * ) - ايلاق ( ييلاق ) نام دو ناحيه است : 1 - بلخ ؛ 2 - ماوراءالنهر . ( 2 ) - عيون اخبار الرضا ، ج 1 ، ص 179 ؛ باب 13 ، ج 1 ، ص 154 ، باب 12 .