مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

190

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

مىشناخته‌اند ، در نسخهء خطى المبتدأ ديده مىشود . « 1 » احتمال داده شده روايتى طولانى از امام جعفر صادق عليه السّلام دربارهء معراج پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه در سال 1303 ه . ق در روضه كافى و تحف العقول به چاپ رسيده از همان كتاب المبتدأ باشد كه مورد نظر نجاشى و طوسى بوده و با عبارت « اسند عنه » آمده است . كتاب ديگرى كه از تأليفات ابو حذيفه بلخى شمرده شده ، الفتوح مىباشد كه خطيب و ابن نديم از آن ياد كرده‌اند و مورد استفاده ابن عساكر و ياقوت و ابن حجر قرار گرفته است . از آثار ديگر او كتاب مقتل عثمان است كه شيخ مفيد ( ره ) از آن ياد كرده و بخشهاى از آن را در كتاب الجمل مورد استفاده قرار داده است . « 2 » ابو جعفر اسكافى از اثرى نامشخص از ابو حذيفه بلخى ، روايتى دربارهء اسلام آوردن حضرت على عليه السّلام نقل كرده است . آن روايت در شرح نهج البلاغة ابن أبى الحديد آمده است . از تأليفات ابو حذيفه نه اثر نام برده‌اند كه عبارتند از : 1 - كتاب المبدإ ؛ 2 - كتاب الفتوح ؛ 3 - كتاب الرّده ؛ 4 - كتاب الجمل ؛ 5 - كتاب الألوية ؛ 6 - كتاب الصفين ؛ 7 - كتاب حفر زمزم ؛ 8 - كتاب فتوح بيت المقدس ؛ 9 - كتاب فتوح الحرمين ، اين كتاب شامل اشعار فارسى در مناسك حج است . « 3 » [ 77 ] اسحاق بن حمدان بن عباس بلخى ابو يعقوب اسحاق بن حمدان بلخى در بلخ پا به عرصه وجود نهاد و علوم متداول

--> ( 1 ) - تاريخ التراث العربى ، ج 2 ، ص 99 . ( 2 ) - الفهرست ، ابن نديم ، ص 158 ؛ ترجمه روضة الكافى ، ج 2 ، ص 313 . ( 3 ) - الفهرست ، ص 158 ؛ شرح نهج البلاغة ، ابن أبى الحديد ، ج 3 ، ص 234 .