[ 67 ] احمد بن يعقوب بن مروان قارى بلخى ابو صالح احمد بن يعقوب قارى بلخى ، در ميان علماى سرزمينهاى اسلامى عراق و خراسان از آوازهء خاصى برخوردار بود . او قد و قامتى بلند داشت و در جميع علوم مشهور بود . ابو صالح رواياتش را از طريق وكيع ، مكّى بن ابراهيم بلخى ، سفيان بن عيينه و علماى ديگر اهل عراق نقل كرده است . ازسوىديگر ، عدّهء زيادى از محدّثان بلخ نيز از او رواياتى نقل كرده‌اند . « 1 » ابو صالح براى اجراى احكام شرع و پيشرفت اسلام تلاش فراوان كرد و در بلاد خراسان كسى به پايه اجتهاد و تلاش او نرسيد . « 2 » مؤلّف ميزان الاعتدال مىگويد : احمد بن يعقوب بلخى از طريق سفيان بين عيينه و ديگران رواياتى را نقل كرده است كه بيشتر به منكرات شباهت دارد ، لذا او را توثيق نكرده است . « 3 » سرانجام ، اين مرد بزرگ در سال 247 ه . ق . به سنّ 84 سالگى از اين جهان ديده فروبست . بنا به نقل ورسجى در مزارات بلخ بدن او را شب‌هنگام در بيرون دروازهء نوبهار بلخ دفن كردند . « 4 » آن مرد بزرگ به نقل از براء بن عازب روايتى از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل مىكند . عن ابو صالح احمد بن يعقوب بلخى باسناده عن براء بن عازب بن حارث بن عدى خزرجى أنصارى قال : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : إنّ اللّه تعالى و ملائكته يصلّون على الصّفّ الأوّل . « 5 » خداوند متعال و ملائكهء مقرّب بر آن كسانى كه در صف اول هستند ، درود و تحيّت مىفرستند اگرچه مراد از صف اوّل معلوم نيست ، ولى احتمال مىرود كه صف اوّل

--> ( 1 ) - الثقات ، ج 8 ، ص 43 . ( 2 ) - فضائل بلخ ، ص 249 . ( 3 ) - ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 165 ؛ لسان الميزان ، ج 1 ، ص 327 . ( 4 ) - مزارات بلخ ، ورق 67 ( خطى ) ؛ فضائل بلخ ، ص 249 . ( 5 ) - جامع الصغير ، ج 1 ، ص 123 ؛ فضائل بلخ ، ص 250 ؛ تاريخ الاسلام ذهبى ، حوادث سالهاى 241 - 250 ، ص 153 .