مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

149

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

روز دنياى اسلام درآمد . وى اشكالاتى بر عقايد محمّد بن زكريا رازى وارد كرده ، عقايد فلسفى او را مورد نقد و بررسى قرار داده و در اين‌باره كتاب تجريد الجدل را نوشته است . علاوه بر آن در كتاب ديگرش به نام الانتقاء فى العلوم الالهية ، عقايد رازى را رد كرده است . « 1 » حاجى خليفه به اشتباه احمد بن عبد اللّه بلخى را به‌جاى عبد اللّه بن احمد بلخى كعبى گرفته و در كشف الظنون مىنويسد : كتاب تجريد الجدل از مؤلّفات ابو القاسم احمد بن عبد اللّه كعبى بلخى مىباشد . قبلا يادآورى شد كه اسم كعبى عبد اللّه « 2 » است نه احمد . ابو القاسم احمد بلخى كتاب ادب الجدل را تأليف كرد . اين كتاب مورد توجه ابو اسحاق ابراهيم بن محمّد اسفراينى قرار گرفت و بر آن شرح و تعليقه‌اى نوشت . « 3 » بلخى به سال 319 ه . ق . دنياى فانى را وداع گفت . [ 42 ] احمد بن عبد اللّه بن مالك ترمذى اندرابى اندراب نام دو ناحيه از توابع بلخ است : يكى در مسير رودخانه بلخاب واقع شده است و ديگرى در اطراف پنجشير قرار دارد . در آن زمان اندراب شهرى بسيار آباد بوده و در آن معدن نقره وجود داشته كه اهالى شهر از آن استفاده مىكرده‌اند . از اين ناحيه فضلا و دانشمندانى برخاسته‌اند كه از آن جمله مىتوان ناصر الدّين أبو ذر احمد بن عبد اللّه بن مالك بن اسماعيل ترمذى كراسبى اندرابى را نام برد . اگرچه او اصلا از مردم ترمذ بود ، ولى در شهر اندراب سكونت كرد و تصدى كرسى قضاوت آن محل را به عهده گرفت و به اين نام شهرت يافت .

--> ( 1 ) - معجم المؤلّفين ، ج 1 ، ص 286 . ( 2 ) - كشف الظنون ، ج 1 ، ص 45 . ( 3 ) - همان ، ج 2 ، ص 1399 .