غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

83

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

طهماسب به او دستور داد بغداد را گذاشته به درگاه بپيوندد . « 1 » در سال 942 ه . ق محمد خان پيشنهاد طايفه خود را مبنى بر ريش‌سفيدى او در عراق عرب ، كه اينك در قلمرو عثمانى بود ، نپذيرفت و چون بار ديگر وفادارى خود را به شاه‌طهماسب اثبات كرد ، شاه او را به سرپرستى فرزند خود سلطان محمد ميرزا انتخاب كرد و به‌عنوان والى خراسان كه ولايتى پراهميت و البتّه آسيب‌پذير بود و در واقع جايگاه نايب‌السلطنه به شمار مىآمد به اين منطقه اعزام داشت . محمد خان از اين زمان تا هنگام مرگ خود در سال 964 ه . ق ، بجز چند ماه ، در اين سمت باقى ماند و خدمات فراوانى به شاه صفوى كرد . شاه به تمامى خوانين خراسان دستور داد كه به فرمان محمد خان گردن نهند و حكم وى را مانند حكم خود لازم‌الاجرا ساخت . « 2 » محمد خان در دوره اول حكومت خود ، كه تا سال 953 ه . ق طول كشيد ، هرات را آباد ساخت و در خراسان عدالت گسترانيد و مساجد و مدارسى را كه در دوره انتقال قدرت از تيموريان به صفويه در اين سامان رو به نابودى گذارده بود تعمير كرد و سادات ، علما و فضلا را در حمايت خود گرفت . مرگ عبيد اللّه خان به او اجازه داد تا خراسان را از امنيت و رفاه بيشترى برخوردار سازد . همين مسأله به اعتقاد نويسنده روضة الصفوية باعث حسادت رقباى او و طايفه‌اش در دربار گرديد و مرتب به بدگويى از وى نزد شاه پرداختند . اما شاه كه وفادارى محمد خان برايش به اثبات رسيده بود كمتر به اين سخن چينىها اهميت مىداد . اصرار سخن چينان به جايى رسيد كه دوستان محمد خان از او خواستند براى پايان دادن به اشتباهات خود روانه دربار شاه در قزوين شود . لذا محمد خان شاهزاده محمد ميرزا را به فرزندان خود قزاق

--> ( 1 ) - همان 1 / 235 - 236 ؛ ميرزا بيگ جنابدى : پيشين / 426 - 427 . ( 2 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 266 ؛ ميرزا بيگ جنابدى : پيشين / 456 - 462 .