غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

495

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

هارون بدون مشكل به خلافت رسيد . « 1 » هارون در اولين اقدام وزارت را به يحيى بن خالد برمكى اعطاء كرد و دست او را در كارها باز گذاشت . يحيى و پسرانش خيلى زود تمام امور خلافت را به دست گرفتند و در اين كار از پشتوانه فرهنگى و سياسى ايرانى خود فراوان استفاده كردند . همچنين مادر هارون خيزران نيز از نفوذ زيادى در دربار برخوردار بود و در آغاز بر بيشتر كارها نظارت داشت . « 2 » در زمان هارون الرشيد هم مانند قبل از آن جنگ‌هاى اسلام و روم در غرب همچنان ادامه داشت كه اغلب پيروزى با مسلمانان بود ، شرح مفصل اين جنگ‌ها كه در اغلب تواريخ عمومى اسلام ذكر شده است خارج از حوصله اين نوشته است . در داخل مرزهاى خلافت ، رشيد ، مانند اخلاف خود با مخالفت‌ها و شورش‌هايى مواجه شد ، كه بيشتر از جانب شيعيان و خوارج سازماندهى مىشد . يكى از مشهورترين اين شورش‌ها قيام يحيى بن عبد اللّه بن حسن بن على عليه السّلام است . يحيى در سال 176 ه . ق در منطقه ديلم ( جزيى از گيلان كنونى ) عليه عمال عباسيان خروج كرد و توانست طرفداران قابل توجهى گرد آورد . هارون براى سركوبى اين قيام ، فضل بن يحيى برمكى را مأمور نمود و فضل با ارسال پيام و نمايندگانى به نزد يحيى از او خواست كه خود را تسليم نمايد . يحيى از وى درخواست امان نامه‌اى به خط هارون كرد ، خليفه با پيشنهاد موافقت نمود و امان‌نامه‌اى كه به امضاى بسيارى از بزرگان هاشمى ( عباسى ) رسيده بود به همراه عطايا و تحفه‌هايى روانه كرد و بدين‌ترتيب يحيى تسليم شد و به همراه فضل بن يحيى وارد بغداد گرديد . در ابتدا او مورد لطف و احترام هارون قرار گرفت اما بعد از مدتى خليفه امان‌نامه را پاره كرد و يحيى را تحت مراقبت قرار

--> ( 1 ) - محمد بن جرير طبرى : پيشين 12 / 523 ( 2 ) - همان 12 / 5231 ؛ احمد تتوى و آصف قزوينى : پيشين 2 / 1383