غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
473
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
در 1282 ه . ق تحويلدار پول مصرفى شاه شد . « 1 » در سال 1284 ه . ق لقب معتمد الملك به او داده شد و در اواخر همين سال با خواهر تنى شاه يعنى عزت الدوله كه پس از امير كبير دو شوهر ديگر كرده بود ازدواج نمود « 2 » و خود را به خانواده شاه نزديكتر ساخت . در سال 1286 ه . ق بهعنوان آجودان مخصوص شاه به خراسان آمد و در طى سفر روزنامه فرانسوى را كه حكيم طولوزان يا خود وى مىخواندند وى براى شاه ترجمه مىكرد . « 3 » در سال 1288 ه . ق پس از آنكه برادرش ميرزا حسين خان سپهسالار از تركيه به ايران بازگشت و وزير دادگسترى شد ، وى هم به حكومت عراق عجم رسيد و خوزستان و بروجرد هم كمى بعد به آن اضافه شد . اما به زودى به دربار فرا خوانده شد و وزير مخصوص دربار شد . در سال 1290 ه . ق كه برادرش به سپهسالارى و وزارت اعظمى رسيد و شاه را به سفر اروپا برد ، يحيى خان در شمار همسفران شاه به اروپا رفت . در 1291 ه . ق حكومت يزد به او سپرده شد و در سال 1292 ه . ق بهعنوان حاكم فارس برگزيده شد و به جاى حسام السلطنه عازم شد او ابتدا به اصفهان رفت و ظل السلطان على رغم دشمنى شديدى كه با او و برادرش داشت به دستور ناصر الدّين شاه آنچه وى لازم داشت تدارك ديد . اما در فارس بيش از شش هفت ماه حكومت نكرد چون ميرزا ابو الحسن خان مشير الملك شيرازى كه وزير فارس بود بر همه كارها مسلط بود . « 4 » پس از عزل از حكومت فارس و بازگشت به تهران تا 1294 ه . ق كه به حكومت مازندران فرستاده شد شغل مهمى نداشت . در سال 1295 ه . ق كه برادرش ميرزا حسين خان سپهسالار
--> ( 1 ) - مهدى بامداد : پيشين 4 / 441 ( 2 ) - مسعود ميرزا ظل السلطنه : پيشين / 198 ؛ رجال دوره ناصرى / 37 ( 3 ) - علينقى حكيم الممالك : پيشين / 27 ، 378 ( 4 ) - مسعود ميرزا ظل السلطان : پيشين / 234 - 235