غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
458
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
به دست گرفتند . پس از چندى اسد اللّه خان و زمان خان ابدالى از آنها جدا شدند و هرات را گرفتند . « 1 » كوششهاى سپاهيان محلى صفوى و نيروهاى اعزامى شاه سلطان حسين به جايى نرسيد و آنها پياپى از افاغنه شكست خوردند . از جمله سرداران اعزامى ، فتحعلى خان تركمان بود كه سال 1129 ه . ق در جنگ با اسد اللّه خان به قتل رسيد . « 2 » در اين بىسروسامانى خراسان ، محمد زمان خان مروى كه حاكم شهر فراه بود و بر مشهد هم دست يافته بود ، دست به اقداماتى زد . او قبل از اينكه سردار جديد صفوى به نام صفى قلى خان تركستان اغلى مشهور به ديوانه در سال 1132 ه . ق به خراسان بيايد ؛ با آگاه شدن از حمله شير غازى خان والى خوارزم كه با بيست هزار از تركمانان براى غارت خراسان خود را به جام رسانده بود ، بهسوى او شتافت و با سههزار نيرو موفق شد كه دوسههزار را كشته يا اسير نمايد . در اين هنگام سپاه دولت مركزى به سردارى صفى قلى به صحنه نبرد رسيد و در جنگى شديد نيروهاى ايرانى موفق شدند تركمنها را شكست دهند . سپاه ايرانى پس از پيروزى به نيشابور رفته و از آنجا روانه مشهد شدند . در مشهد ، صفى قلى خان ، محمد زمان خان چرخچىباشى را بدون اينكه از او خطايى سر زده باشد به قتل رساند . « 3 » هرچند محمد زمان خان گناهى نداشت و به گفته محمد كاظم مروى بدون علت كشته شد « 4 » اما از آنجا كه در پايان دوره صفويه رقابت امراى لشكرى و كشورى شدت گرفته بود و هركدام از سرداران سعى داشت پيروزىها را به خود نسبت دهد بنابراين آنها همديگر را تحمل نمىكردند و به زودى يكى ديگرى را از ميان بر
--> ( 1 ) - ميرزا مهدى خان استرآبادى : دره نادره / 123 ( 2 ) - ميرزا محمد خليل مرعشى : مجمع التواريخ / 21 - 22 ( 3 ) - محمد كاظم مروى : عالمآراى نادرى 1 / 22 - 23 ( 4 ) - همان 1 / 23