غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

440

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

آصف الدوله سپس خواهش مىكند كه براى سيد محمد فرمانى نوشته شود و عصاى مرصع به او اعطا گردد و يك فرمان اضافه مواجبى دويست تومانى نيز از محل درآمد خراسان براى او صادر شود . « 1 » با پيگيرىهاى آصف الدوله سرانجام ناصر الدّين شاه در همين سال يك قبضه عصاى مرصع به ميرزا سيد محمد اهدا مىكند زيرا در نامه ديگرى كه آصف الدوله به تهران نوشته از اين بابت اظهار خشنودى كرده است . « 2 » به‌هرحال ميرزا سيد محمد در سال 1306 ه . ق هم در خراسان عنوان لشكرنويس‌باشى خراسان را داشته است و چندى نيز در همين سمت به شيراز رفته است . ميرزا سيد محمد به خاطر روحيه آزادىخواهانه‌اى كه داشت به‌سوى انجمن‌هاى روشنفكرى كشيده شده با پسرش ميرزا محمد على خان عضو انجمنى گرديد كه در دوره مظفر الدّين شاه عليه امين السلطان شبانه پخش مىكردند . « 3 » او در سال 1318 ه . ق ، هنگامى كه از شيراز مأمور و رهسپار مشهد بود ، در نيشابور فوت كرد و در رواق دار الضيافه آستان قدس رضوى به خاك سپرده شد . « 4 » سيد محمد چهار پسر و يك دختر داشته است : ميرزا احمد خان جلال الدوله كه ارشد فرزندان بود ، پس از پدر لشكرنويس خراسان شد و پس از فوت در دار الضيافه آستان قدس در كنار پدر مدفون شد . « 5 » ميرزا محمد على خان نورى كه با پدر در انجمن معارف فعاليت داشت به هنگامى كه شبانگاه در خانه او ريختند تا او را دستگير كنند از بام افتاد و درگذشت . « 6 » اما مهمترين يادگار ميرزا سيد محمد لشكرنويس بىشك سفرنامه اوست كه از آخرين سال‌هاى سلطه ايران بر مرو خبر

--> ( 1 ) - عبد الحسين نوايى : پيشين 1 / 85 - 86 ( 2 ) - همان 1 / 97 ( 3 ) - احمد كسروى : تاريخ ايران مشروطه 1 / 26 - 27 ( 4 ) - محسن فرزانه : پيشين / 172 ( 5 ) - همان / 172 ( 6 ) - احمد كسروى : پيشين 1 / 27