غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
398
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
از خصوصيات ظل السلطان پول دوستى و ثروتاندوزى بود . او دست تعدى و تطاول به مال و ناموس و جان اشخاص دراز و اموال زيادى را مصادره كرد و املاك فراوانى را تصاحب نمود حتى به منشىهاى خود رضا قلى خان ايروانى و مشير الملك هم رحم نكرد . رضا قلى را مسموم كرد و با مصادره اموال مشير الملك موجبات ديوانگى و مرگ او را فراهم آورد . « 1 » در پى اين حادثه از سوى پدر خود احضار شد و « چهار اسب اصيل و مقدارى فرش و پارچههاى سنگين قيمت و بعضى نفايس ديگر تقديم پيشگاه پدر خود كرد با چند كيسه اشرفى . گويا ظل السلطان با تقديم اين هدايا مىخواست اسباب ترضيه خاطر ملوكانه را فراهم كند تا ديگر پايى دارايى مشير الملك نشود . » « 2 » قساوت قلب و استبداد از ديگر خصوصيات اين شاهزاده قاجارى بوده است . او بهويژه رقباى خود را با خشونت تمام از ميان برمىداشت . از جمله كشتار زيادى از بختيارىها به عمل آورد و در 27 رجب 1299 ه . ق حسين قلى خان ايلخانى بختيارى را پس از دعوت به ميهمانى كشت « 3 » و قلب تاجرى اصفهانى را كه جرأت كرده بود از او به پدرش شكايت كند در آورد . « 4 » بنجامين در اينباره مىنويسد : ظل السلطان مردى چاق ، با قامت متوسط و خپل و در حدود 35 سال سن دارد و از چهرهاش سفاكى و خونخواهى كاملا آشكار است . « 5 » او حتى شوهر خواهر خود ، صارم الدوله ، را نيز مسموم كرد و لقب او را براى پسر خود اكبر ميرزا گرفت . « 6 » ظل السلطان بهويژه در سالهاى پايانى حكومت خود بسيارى از ابنيه تاريخى شهر اصفهان را تخريب كرد و با آنكه چند تن از بازرگانان اصفهان حاضر شدند مبالغ زيادى به او
--> ( 1 ) - حسين سعادت نورى : پيشين / 99 ( 2 ) - فووريه : پيشين / 362 ( 3 ) - همان / 375 ؛ س . ج . و بنجامين : پيشين / 108 - 109 ؛ حسين سعادت نورى : پيشين / 99 ( 4 ) - س . ج . و بنجامين : پيشين / 142 ( 5 ) - همان / 140 - 141 ( 6 ) - حسين سعادت نورى : پيشين / 103