خود در مناطق جنوبى ايران بود . از جمله در سال 1307 ه . ق ظل السلطان سعى كرد موافقت روس‌ها را براى رسيدن خود به سلطنت جلب كند اما روس‌ها كه از روابط نزديك و محرمانه او با انگليسىها باخبر بودند شاه را از نيات پسرش آگاه كردند ، شاه نيز بر مراقبت‌هاى پنهانى و علنى خود از او افزود . « 1 » ظل السلطان به‌گونه‌اى تحت نظر قرار گرفته بود كه حتى يك‌بار قصد خودكشى كرد . « 2 » خود ظل السلطان در تاريخ مسعودى بدبينىهاى پدرش را آورده است . « 3 » در برابر حمايتى كه خارجىها مىكردند او نيز در وقايعى از قبيل واقعه رژى از آنها طرفدارى مىكرد . « 4 » ظل السلطان پس از مرگ ناصر الدّين شاه در 1313 ه . ق و به سلطنت نشستن مظفر الدّين شاه ، بازهم از كوشش‌هاى خود براى رسيدن به سلطنت دست برنداشت و به همين دليل مورد سوءظن شاه جديد نيز بود . زيرا افرادى همچون حاج سياح براى به سلطنت رسيدن او تلاش مىكردند . حتى ظل السلطان به دست داشتن در قتل ناصر الدّين شاه متهم شد . « 5 » پس از مرگ مظفر الدّين شاه بازهم به فعاليت خود ادامه داد و چون رقيب و مدعى او ، شعاع السلطنه براى جلب نظر لژ ماسونى فرانسه به آن كشور رفت او نيز در سال 1323 ه . ق با دو پسر خود اكبر ميرزا صارم الدوله و بهرام ميرزا از طريق روسيه به فرانسه رفت . پس از مدتى با شعاع السلطنه به ايران بازگشت و هر دو براى رسيدن به سلطنت تلاش كردند . يكى از راه‌هاى ظل السلطان براى كنار زدن محمد على شاه از قدرت ، نشان دادن خود به‌عنوان فردى مشروطه‌طلب بود . وى كه از قبل با مشروطه‌طلبان در ارتباط بود به افرادى همچون سيد جمال واعظ و ملك

--> ( 1 ) - اسماعيل رائين : فراموشخانه و فراماسونرى در ايران 2 / 331 ( 2 ) - همان / 332 ( 3 ) - مسعود ميرزا ظل السلطان : پيشين / 312 ( 4 ) - فووريه : پيشين / 319 ( 5 ) - اسماعيل رائين : پيشين 2 / 335