طهماسب ميرزا مؤيد الدوله به استاندارى فارس انتخاب و روانه گرديد . « 1 » پس از قضيه ذلت‌بار مرو در سال 1276 ه . ق و تلف شدن بيشتر قواى دولت ، شاه در سال 1277 ه . ق حشمت الدوله را از حكومت خراسان معزول و حسام السلطنه را براى بار سوم به حكومت خراسان تعيين نمود . « 2 » وى در طول اين دوره حكومتش در خراسان بار ديگر به سركوبى تركمان‌هاى ياغى پرداخت . « 3 » در سال 1281 ه . ق حسام السلطنه از ايالت خراسان معزول شد « 4 » و در سال بعد به جاى مسعود ميرزا يمين الدوله ( ظل السلطان ) براى بار دوم حاكم فارس شد و حكومتش تا سال 1285 ه . ق به طول انجاميد . « 5 » در سال 1286 ه . ق مسعود ميرزا ظل السلطان به پيشكارى حاج محمد قلى خان قاجار دولو آصف الدوله براى بار دوم جانشين حسام السلطنه در فارس گرديد . « 6 » در سال 1287 ه . ق حكومت يزد به حسام السلطنه تفويض شد « 7 » ولى خودش نرفت و به جاى خود ابو الفتح ميرزا مؤيد الدوله پسر بزرگش را به حكومت آنجا فرستاد . در بيستم جمادى الثانى همين سال كه ناصر الدّين شاه براى زيارت عتبات عازم عراق بود ، حسام السلطنه سمت رياست و حراست شاه را برعهده گرفت . « 8 » در سال 1288 ه . ق حكمرانى خراسان علاوه بر حكومت يزد برعهده او گذاشته شد . « 9 » در سال 1289 ه . ق ميرزا حسين خان مشير الدوله سپهسالار اعظم ، حسام السلطنه

--> ( 1 ) - همان‌جا ( 2 ) - همان‌جا ؛ ملا هاشم خراسانى : پيشين / 629 ؛ ناصر نجمى : پيشين / 304 ( 3 ) - مهدى بامداد : پيشين 2 / 108 ؛ ناصر نجمى : پيشين / 305 ( 4 ) - مهدى بامداد : پيشين 2 / 108 ( 5 ) - همان‌جا ؛ محمد حسن خان اعتماد السلطنه : پيشين 3 / 1873 ( 6 ) - مهدى بامداد : پيشين 2 / 108 ( 7 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : پيشين 3 / 1913 ( 8 ) - مهدى بامداد : پيشين 2 / 108 ( 9 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : پيشين 3 / 192