غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
384
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
ملك به حساب مىآيد كه حتى در سواد و معلومات ادبى سرآمد ديگران بود . « 1 » سلطان مراد ميرزا هفدهساله بود كه پدرش را از دست داد ، وقتى محمد ميرزا فرزند ارشد نايبالسلطنه از طرف فتحعلى شاه به ولايتعهدى برگزيده شد و به همراه ميرزا ابو القاسم قائم مقام بهسوى آذربايجان حركت كرد ؛ سلطان مراد قبلا از طرف پدرش به حكومت قراچهداغ و توابع آن گمارده شده بود . « 2 » در سال 1253 ه . ق ، محمد تقى خان رئيس ايل بختيارى با دسيسه انگليسىها عليه حكومت مركزى فعاليت مىكرد و سرواستن هنرى لايارد سياح و متخصص در آثار و ابنيه قديم و مأمور انگليس در ايران از سوى وى مأمور شد تا به خليج فارس رفته ، دريادار انگليسى را كه در جزيره خارك اقامت داشت ، ملاقات نموده و از او براى محمد تقى خان بختيارى كمك جويد . « 3 » در همين زمان ( 1253 ه . ق ) سلطان مراد ميرزا مأمور شد تا با نيروهاى تحت فرماندهى خود ، سرزمينهاى جنوب غربى ايران را از سركشىها و آشوبها پاك و شورشها را سركوب سازد . وى پس از سركوبى شورشيان بختيارى و كسب اولين تجربه پيروزى جنگى ، توسط محمد شاه قاجار به تهران احضار گرديد . « 4 » سلطان مراد ميرزا به دليل رشادتهايش از سوى محمد شاه به منصب سرهنگى و نشان خاص و حمايل سفيد مفتخر گرديد . « 5 » پس از اينكه كامران ميرزا حاكم هرات با تحريك انگليسىها كه نمىخواستند كشور ايران با در دست داشتن اين شهر كليد هند را در اختيار داشته باشد ، عليه دولت ايران طغيان كرد ؛ و عباس ميرزا براى گوشمالى وى لشكر به آن سامان كشيد و شهر را
--> ( 1 ) - ناصر نجمى : پيشين / 2 ( 2 ) - مهدى بامداد : شرح حال رجال ايران 2 / 105 ؛ ناصر نجمى : پيشين / 4 ( 3 ) - محمود محمود : تاريخ روابط سياسى ايران و انگليس 2 / 486 ( 4 ) - ناصر نجمى : پيشين / 12 - 14 ( 5 ) - همان / 14