غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
375
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
محراب خان اطلاعى نداريم . فقط مىدانيم كه او مدتى حاكم شهر استرآباد بوده است و سپس در يكى از مهمترين حوادث دوره سلطنت شاهعباس دوم يعنى گرفتن قندهار از دست نيروهاى حكومت مغولان هند بهعنوان فرمانده نقش فعالى داشته است . « 1 » شاهعباس دوم كه پس از مرگ پدرش صفى در 1052 ه . ق به حكومت رسيد همچون اجدادش نسبت به فتح شهر مهم قندهار كوشيد و در سال 1057 ه . ق خود شخصا براى فتح آنجا رهسپار شد و پس از فراهم نمودن مقدمات لشكركشى در شهر مشهد بهسوى قندهار حركت كرد . « 2 » قندهار در پاييز سال 1058 ه . ق گشوده شد . « 3 » پس از اينكه قندهار فتح شد ، شاهعباس حكومت آن را به محراب خان داد و او را بهعنوان « محراب خان شمشير على خطاب » مفتخر ساخت . « 4 » پس از بازگشت شاهعباس بهسوى هرات و خراسان ، هندىها سعى كردند دوباره بر قندهار دست يابند . عامل تحريك هندىها براى فتح مجدد قندهار ، شاه حسين سلطان ابدالى بود كه از چنگ محراب خان از قندهار گريخته بود . لذا شاه هند ، فرزندش اورنگ زيب را بهسوى قندهار اعزام داشت و خود نيز به آنسوى رفت . محراب خان قاجار در حفظ شهر قندهار كوشش بسيارى از خود نشان داد و مدت چهار ماه يعنى تا رسيدن نيروهاى كمكى شاهعباس مقاومت ورزيد . نوشتهاند در مدت محاصره ، محراب خان كمر همت بسته و با وجود گرماى شديد خود به نگهبانان قلعه سر مىزد و هر روز يكبار دور قلعه را كه يك فرسنگ بود مىگرديد و دستورات لازم را براى حفظ قلعه و مقاومت مىداد . افراد سپاهش بسيارى از محاصرهكنندگان را كشته يا به اسارت گرفتند . تا اينكه
--> ( 1 ) - ولى قلى شاملو : قصص الخاقانى 1 / 339 - 413 ( 2 ) - همان / 327 ( 3 ) - تاريخ ايران دوره صفويان / 112 ( 4 ) - ولى قلى شاملو : پيشين 1 / 435