غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
369
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
نتوانستند از سلطه عثمانىها بر آنجا جلوگيرى كنند اما حاضر به قبول حاكميت عثمانى نگرديدند و به آنسوى ارس كه در حاكميت صفوىها بود مهاجرت نمودند . « 1 » اين وضعيت ادامه داشت تا اينكه شاهعباس قراباغ را در 1015 ه . ق از عثمانىها پس گرفت . « 2 » از آنجا كه اسكندر بيگ منشى در شرح حال محراب خان نوشته است وى از قراباغ آمد و به خدمت شاهعباس پيوست ، « 3 » مىتوان گفت كه وى در همين دوران تسلط عثمانىها در قراباغ زاده شده و رشد يافته است . آشفتگى اوضاع قراباغ و پرورش در نظام قبيلهاى از او فردى نظامى و ورزيده ساخت . در ابتدا كه به خدمت شاه صفوى درآمد ، دواتدار شاه شد . حسن خدمت و آداب دانى او موجب گشت در رديف نزديكان شاه قرار گيرد . چون آثار مردانگى و دليرى در او نمودار بود ، شاه منصب دواتدار را به برادرش لطيف بيگ داد و محراب خان را به امارت طبس گيلكى در خراسان كه در اين روزگار از طرف ازبكان سخت مورد هجوم بود ، گماشت . « 4 » اين انتصاب در 1002 ه . ق صورت گرفته است ، زيرا ازبكان در دوران فترت مرگ شاهطهماسب تا ظهور شاهعباس بر حملات خود افزوده و بر اكثر شهرهاى خراسان دست يافته بودند . خراسانىها قبل از اين مصطفى خان حاكم طبس را سردار خود كرده و تلاش نمودند به رهبرى او برخى از شهرها را از تصرف ازبكان در آورند . آنها به ترشيز رفته سيد محمد سلطان ازبك را به تسليم واداشتند اما يتيم سلطان ازبك دوباره بر آنها تاخت و آنها را شكست داد . مصطفى خان به طبس گريخت و چندى بعد به تون ( فردوس ) رفت و در جنگى كه بين او و ازبكها روى داد كشته شد . چون
--> ( 1 ) - همان / 220 ( 2 ) - همانجا ( 3 ) - اسكندر بيگ منشى : عالمآراى عباسى 3 / 1675 ( 4 ) - همان 3 / 1675