غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
254
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
پس از چندى از شاه پوزش خواست ، طهماسب حكومت نيمى از مازندران را به او داد به شرط اينكه با مير مراد خان دشمنى نورزد . پس از چندى مير عبد اللّه خان كه خود را حاكم همه مازندران مىدانست با مير مراد خان به جنگ پرداخت اما در رويارويى كشته شد . پس از آن شاهطهماسب درصدد دلجويى از خانواده او برآمد و در سال 974 ه . ق دختر او يعنى همين خير النساء بيگم را به عقد پسر بزرگ خود محمد ميرزا درآورد . « 1 » از كودكى و زمان تولد خير النساء بيگم اطلاعى در دست نيست . فقط در نقاوة الآثار اشاره شده است كه او علوم متداوله ؛ از جمله فقه و اصول را آموخت و از هوش و استعداد بالايى برخوردار بود و به دليل پاكدامنى و برترى بر ديگر شاهزاده خانمها ، شاهطهماسب او را به همسرى پسرش برگزيد . « 2 » او زندگانى خود را پس از ازدواج ، در شهر هرات ، كه شوهرش حاكم آنجا بود ، مىگذراند . در همين شهر در سال 978 ه . ق عباس ميرزا ( شاهعباس بعدى ) را به دنيا آورد . « 3 » شوهرش به دستور شاهطهماسب پسر خود عباس ميرزا را در هرات گذارد و خود بهعنوان حاكم شيراز با همسر و فرزندانش به آن شهر رهسپار شد . با مرگ شاهطهماسب و روى كار آمدن اسماعيل ميرزا ، زندگى سختى براى خير النساء بيگم ، شوهر و فرزندانش آغاز شد . زندگانى سياسى خير النساء بيگم پس از درگذشت شاه اسماعيل دوم ( رمضان 985 ه . ق ) و به حكومت رسيدن شوهرش ، محمد ميرزا آغاز شد . از آنجا كه شاه اسماعيل دوم در دوره حكومت خود بسيارى از شاهزادهها را كشت ، پس از مرگش امراى قزلباش سلطان محمد ميرزا را با وجود اينكه تا حد زيادى از نعمت بينايى محروم بود به پادشاهى
--> ( 1 ) - اسكندر بيگ منشى : عالمآراى عباسى 1 / 369 - 370 ( 2 ) - محمود افوشتهاى نطنزى : نقاوة الآثار / 70 ( 3 ) - نصر اللّه فلسفى : پيشين / 17