( 74 ) شمس السلطنه - بىبى خانم ( 1265 - 1309 ه . ق ) شمس السلطنه بىبى خانم دختر فرهاد ميرزا معتمد الدوله ، نوه عباس ميرزا نايب‌السلطنه قاجار و همسر شاهزاده پرويز ميرزا نير الدوله ( 1239 - 1305 ه . ق ) پسر فتحعلى شاه قاجار است . « 1 » پدر شمس السلطنه ، فرهاد ميرزا معتمد الدوله ( 1233 - 1305 ه . ق ) ، پسر پانزدهم عباس ميرزا است . وى از رجال معروف دوره محمد شاه و ناصر الدّين شاه قاجار بود ، كه در دوره محمد شاه به حكومت لرستان و همچنين به سمت نايب الاياله تهران رسيد و در دوره ناصرى به حكومت مناطق مختلفى چون لرستان ، خوزستان ، كردستان و فارس منصوب و سرانجام در سال 1305 ه . ق در تهران درگذشت و در كاظمين به خاك سپرده شد . « 2 » همسر شمس السلطنه پرويز ميرزا پسر پنجاه و سوم فتحعلى شاه قاجار است كه در اوايل سال 1284 ه . ق ملقب به نير الدوله شد و غالبا حاكم سبزوار ، نيشابور و ترشيز ( كاشمر ) بود . وى در شعبان 1305 ه . ق درگذشت و در حرم مطهر امام رضا عليه السّلام دفن شد . « 3 » دو برادر شمس السلطنه ، سلطان اويس ميرزا معتمد الدوله و عبد العلى ميرزا احتشام الدوله نام داشتند كه برادر بزرگترش سلطان اويس در دوره ناصرى به حكومت همدان و فارس رسيده است . « 4 » برادر ديگرش عبد العلى نيز در سال 1306 ه . ق به حكومت خمسه ( زنجان ) رسيد « 5 » و با وجود اينكه مردى باسواد و تحصيل‌كرده به حساب مىآمد ولى شاهزاده‌اى از خود راضى

--> ( 1 ) - محمد على خان سديد السلطنه : سفرنامه / 214 ؛ كريم سليمانى : القاب رجال دوره قاجاريه / 90 ( 2 ) - مهدى بامداد : پيشين 3 / 86 ، 90 - 91 . ( 3 ) - ميرزا احمد خان عضد الدوله : تاريخ عضدى / 41 ، 265 ؛ مهدى بامداد : پيشين 1 / 210 ( 4 ) - مهدى بامداد : پيشين 2 / 75 ( 5 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : روزنامه خاطرات / 796