( 64 ) زيك - گنج‌على خان ( ح 958 - 1033 ه . ق ) از نامدارترين سرداران شاه‌عباس اول ( 996 - 1038 ه . ق ) حاكم كرمان و قندهار ( 1004 - 1033 ه . ق ) و از واقفين عمده آستان قدس . گنج‌على خان از طايفه زيك ، يكى از طوايف كرد بود . « 1 » از زمان كودكى و سال و محل تولد او اطلاعى در دست نيست . نام وى از هنگامى كه شاه‌عباس در دوران كودكى به دستور پدربزرگش شاه‌طهماسب ( 930 - 984 ه . ق ) در هرات اقامت داشت ، در كتاب‌هاى تاريخى آمده است . « 2 » وى در اين سال‌ها ( 978 - 994 ه . ق ) با نام گنج‌على بيگ به‌عنوان سردار نظامى در رديف خدمتگزاران مخصوص عباس ميرزا بود . « 3 » بنابراين بايد تاريخ تولدش را حداقل بيست سال قبل از اين تاريخ و در حدود سال‌هاى 958 ه . ق بدانيم . همان‌طور كه خواهد آمد حضور او در خدمت شاهزاده عباس ميرزا باعث رسيدن او به مقامات بالاتر گرديد . پس از اينكه شاه‌طهماسب در صفر 984 ه . ق در قزوين درگذشت ، فرزندش اسماعيل ميرزا به كوشش عده‌اى از قزلباشان در همان سال به حكومت رسيد . او كه حدود بيست سال به دستور پدر در قهقهه زندانى شده بود و خوى انتقامجويى داشت ، در همان سال براى از ميان برداشتن كسانى كه احتمال مىرفت آينده‌اش را به خطر اندازند و از سوى امراى ديگر به پادشاهى برداشته شوند ، اقدام كرد . از جمله اين افراد كه بايد كشته مىشدند ، شاهزاده عباس ميرزا بود كه در هرات اقامت داشت . شاه اسماعيل يكى از سرداران مشهور به نام عليقلى خان شاملو را با سپاه بسيار روانه هرات

--> ( 1 ) - محمود افوشته‌اى نطنزى : نقاوة الآثار / 448 ، 480 ؛ احمد على خان وزيرى : تاريخ كرمان 2 / 616 ( 2 ) - محمود افوشته‌اى نطنزى : پيشين / 448 ؛ قاضى احمد قمى : خلاصة التواريخ 1 / 567 ( 3 ) - احمد على خان وزيرى : پيشين 2 / 616