حاكم قوچان است كه از سوى ناصر الدّين شاه ملقب به شجاع الدوله گرديد . « 1 » مهدى بامداد مىنويسد : « پس از اينكه عباس ميرزا وليعهد ، قوچان را به غلبه گرفت و وارد شهر شد براى رفع خستگى و شستشوى خويش قصد كرد كه در حمام ايلخانى به استحمام و استراحت بپردازد . وقتى كه از حمام بيرون آمد ، سام خان فرزند ايلخانى به حضور وى شتافت و از جانب مادر خود ده طاقه‌شال و آنچه اسب ممتاز در چادرهاى قبيله بود تقديم كرد . آوردن اين هدايا توسط فرزند خردسال ايلخانى در نزد وليعهد خيلى حسن اثر بخشيد و هيچ تغييراتى در امور ايل زعفرانلو و حكومتى نداد . فقط رضا قلى خان ايلخانى را از سمت ايلخانىگرى حكومت قوچان بر كنار نمود و پسرش را بجاى وى برقرار كرد . سام خان در آينده شخص باعرضه‌اى از كار درآمد و خدماتى نسبت به مملكت انجام داد . » « 2 » با آغاز قيام سالار تمام نواحى استان خراسان به جزء قوچان و نيشابور به تصرف سالار و جعفر قلى خان شادلو در آمد و فقط كردهاى زعفرانلو و ايل بيات در برابر سالار مقاومت نمودند و اين دو شهر را محفوظ داشتند . شاهزاده حمزه ميرزا ، حاكم خراسان از بيم جانش ، مشهد را ترك و به حدود فريمان متوارى شد و طى نامه‌اى از يزدان و يردى خان زعفرانلو برادر سام خان كمك خواست . « 3 » سام خان ، كه اين زمان در زندان قصر تهران محبوس بود ، با برادرش ابو الفيض از زندان گريخت و آهنگ قوچان كرد . وى سال 1265 ه . ق به خراسان آمد و از اوضاع و اغتشاش و فتنه سالار آگاه شد . در بين راه در يكى دو جنگ در حدود سبزوار و نيشابور شركت نمود و پس از آن راهى قوچان گرديد . « 4 » در پنجم ذىحجه به فرمان محمد شاه ، شاهزاده سلطان مراد ميرزا حسام

--> ( 1 ) - رمضانعلى شاكرى : پيشين / 65 . ( 2 ) - مهدى بامداد : شرح حال رجال ايران 6 / 114 - 115 ( 3 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : ناسخ التواريخ 3 / 886 ( 4 ) - همان 3 / 980 - 982