غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

159

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

حسين خان را به تهران احضار نمود . خوانين خراسان به‌ويژه رضا قلى خان به‌گونه‌اى كه قول داده بودند از فرستاده شاه اطاعت كردند و به نزد وى آمدند . « 1 » از جمله كارهاى رضا قلى خان خريدارى مهدى قلى خان جلال الدوله پسر سعادت قلى خان و برادر آصف الدوله وزير لكهنو از تركمن‌هاست كه در سال 1246 ه . ق روى داد . جلال الدوله در اين سال به قصد زيارت رهسپار مشهد شد و تركمن‌ها با قواى اللّه قلى خان او را اسير كردند . شاه طى حكمى از رضا قلى خان خواست كه به هر صورت جلال الدوله را از تراكمه خريدارى و روانه نمايد ، رضا قلى خان پس از مذاكره در اين خصوص سرانجام او را به ده هزار تومان خريد . « 2 » در ماه صفر 1248 ه . ق ميان نايب‌السلطنه عباس ميرزا و رضا قلى خان زعفرانلو جنگ درگرفت و اميرآباد كه به دست رضا قلى خان ساخته شده و اطرافش خندقى به عمق نه ذرع كنده بود ، به تسخير نايب‌السلطنه درآمد . الكساندر برنس كه در همين سال سفرى به خراسان داشت ، مىنويسد : « در ربيع الاول 1348 ه . ق جنگى ميان نايب‌السلطنه عباس ميرزا و رضا قلى خان زعفرانلو ، ايلخانى قوچان ، درگرفت كه پايدارى رضا قلى خان در برابر دست كم سيزده هزار تن لشكريان مهاجم و توپخانه نيرومندى كه عباس ميرزا زير نظر افسران انگليسى تدارك ديده بود نمودارى از قدرت خان‌هاى مقتدر خراسان بود كه حضور نايب‌السلطنه را در خراسان ايجاب مىكرد » . تسليم شدن خان زعفرانلو و افتادن قوچان به دست عباس ميرزا مژده بزرگى بود كه به گفته برنس همه مردم به‌ويژه مأموران حكومت را خرسند ساخت . از اهميت اين رويداد همين بس كه سه شبانه‌روز در مشهد چراغانى كردند . « 3 » پس از اين ، پسر رضا قلى خان به نام سام خان ، ايلخان شد و رضا قلى در

--> ( 1 ) - همان 2 / 26 - 27 ( 2 ) - همان 2 / 28 ؛ رمضانعلى شاكرى : پيشين / 62 ( 3 ) - ابو القاسم طاهرى : جغرافياى تاريخى خراسان از نظر جهانگردان / 54 - 55