والى بلخ معرفى كرده است . « 1 » به احتمال زياد دونفرى كه استرآبادى از آنها ذكر كرده است براى مدت كوتاهى براى حفظ نظم در منطقه حضور داشته‌اند و پس از آن نياز خان حكومت بلخ را به دست گرفته است . در سال 1153 ه . ق دانيال بيگ قنقرات كه در اطراف رود جيحون با ايلات خود حضور داشت سر از اطاعت نادر شاه پيچيد . نياز خان به همراه سرداران و لشكرى كه از طرف نادر فرستاده شده بود توانست اين شورش را فروبنشاند و با وساطت او اسرايى كه از طوايف شورشى گرفته شده بود ، آزاد شدند . « 2 » در سال 1154 ه . ق در بلخ و نواحى اطراف آن شورش و غوغايى به پا شد كه دامنه وسيعى پيدا كرد و مشكلات فراوانى براى نياز خان به وجود آورد . اين شورش توسط فردى به نام درويش رسول و مريدانش سازماندهى شد . اين شخص ، كه ادعاى كرامات و معجزه داشت ، توانست در بين اهالى منطقه طرفداران بسيارى به دست آورد . نارضايتىهاى مردم از اعمال نادر و مهارت اين درويش در استفاده از حيله‌هاى جادويى و خرافى بودن اهل منطقه در اوج گرفتن سريع اين حركت نقش داشت ، به حدى كه همه اهالى منطقه حتى بلخ به‌جز طايفه آليلى در سلك طرفداران درويش درآمدند . « 3 » درويش رسول با همراه كردن عصمت اللّه خان قبچاقى كه او هم به دنبال كسب قدرت و حكومت بود ، توانست همه نواحى اطراف بلخ را به تصرف درآورد . حتى نياز خان هم مجبور شد خود به ديدار اين درويش برود و نتوانست تعجب خود را از افعال درويش پنهان كند . « 4 » با اوج گرفتن اين شورش و افزايش طرفداران درويش ، آنها توانستند اطراف بلخ را تصرف كنند و قلعه شهر را

--> ( 1 ) - همان / 379 . ( 2 ) - محمد كاظم مروى : پيشين 2 / 830 . ( 3 ) - همان 3 / 989 - 994 . ( 4 ) - ميرزا مهدى خان استرآبادى : پيشين / 379 .