غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
115
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
درك است . رجبعلى يحيايى ( 43 ) چركس - فريدون خان ( - 1030 ه . ق ) فريدون خان چركس حاكم استرآباد ( 1012 - 1030 ه . ق ) در عصر شاهعباس اول . وى اصالتا از چركسىهايى بوده است كه به ايران آورده شد . در عصر شاهعباس قزلباشها بنا به سياست اين شاه كنار گذاشته شدند و نيروهاى جديد گرجى و چركسى جايگزين آنها گرديدند . وى نيز ابتدا از نوكران شاهعباس بود كه به سبب استعداد و شايستگىاش مورد توجه ويژه شاه قرار گرفت و در حدود سال 1012 ه . ق به حكومت ولايت مهم استرآباد برگزيده شد . او تا آخر عمر به مدت 18 سال اين ولايت مرزى را در اختيار داشت . « 1 » طول مدت حكومت او مىتواند نشانگر استعداد و حسن حاكميت او باشد . اسكندر بيگ نيز به اين مطلب اشاره كرده مىنويسد : رفتار خوبى با مردم داشت و در بين آنها به « سلامت نفس مشهور و به صفت عدالت موصوف بود . » « 2 » او در مدت حكومت خود هميشه با اشرار و سركشان ايل تركمان صاينخانى كه در حدود استرآباد موجب ناامنى بودند ، جنگهاى فراوان و بزرگى كرد و هميشه در اين نبردها پيروزى با وى بود بهويژه از كوكلنها و اوخلوها تعداد زيادى را به قتل رساند . « 3 » در سال 1021 ه . ق كه ولى محمد خان ، پادشاه ازبك و حاكم ماوراءالنهر توسط برادرزادگانش ، امام قلى سلطان و ندر محمد سلطان ، از قلمرو خود رانده شد و مجبور گرديد به شاه ايران توسل جويد ؛ فريدون خان به عنوان حاكم استرآباد به بسطام رفت و مطابق دستور شاهعباس از او استقبال و پذيرايى كرد . « 4 » اسكندر بيگ مىنويسد :
--> ( 1 ) - اسكندر بيك منشى : تاريخ عالمآراى عباسى 3 / 1600 . ( 2 ) - همانجا . ( 3 ) - همانجا . ( 4 ) - همان / 1372 - 1377 .