غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

106

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

سلمان چنان اقتدارى داد كه ديگر لازم نبود در مقابل امرا از جاى برخيزد . « 1 » ميرزا سلمان در ايام يك و نيم‌ساله حكومت شاه اسماعيل دوم وزارت او را برعهده داشت و با فوت شاه در 13 رمضان 985 ه . ق ، ميرزا سلمان كه رابطه‌اش با پريخان خانم تيره بود به شيراز گريخت تا با عذرخواهى از او و پناه بردن به سلطان محمد خدابنده كه اينك از سوى امرا نامزد پادشاهى بود خود را از مهلكه نجات دهد . او در شيراز موفق شد تا با شفاعت چند تن خود را به شاه جديد و زن وى نزديك نمايد و با بدگويى از پريخان خانم ، دل آنها را به دست آورد . « 2 » سلطان محمد خدابنده وى را به وزارت خود انتخاب كرد و ميرزا سلمان در دوران پادشاهى او از اقتدار بيشترى برخوردار گرديد . ضعف بينايى شاه جديد موجب شده بود او دخالت چندانى در كارها نداشته باشد و ميرزا سلمان با مهد عليا همسر شاه ، بر همه كارها مسلط شدند . گرچه در اين زمان اوضاع كشور نابسامان بود ولى ميرزا سلمان تا حدى از خود لياقت به خرج داد . حسن بيگ روملو مىنويسد : « ميرزا سلمان كه فردى دانا بود سعى كرد از اختلافات بكاهد و ترس از خدا را پيشه كرد . او در رسيدگى به امور مظلومان ، گردآورى ماليات ، خوشرفتارى با دهقانان و زارعان ، رساندن علوفه و پرداخت حقوق مستحقان كوتاهى نكرد . « 3 » اما با اين حال بذل و بخشش او و شاه خزانه را تهى كرد ، رشوه و ارتشاء در كارها رونق گرفت و بين كسانى كه از كارها معزول مىشدند و كسانى كه بر كارها گمارده مىشدند اختلاف پيش آمد « 4 » و به آشفتگى اوضاع افزود » . امراى قزلباش ، رقيب اصلى ميرزا سلمان محسوب مىشدند ، او در ابتداى كار با وجود همسر شاه از پشتوانه خوبى برخوردار بود ، اما ميان آنان در اردوكشى به قراباغ براى جنگ با تاتارها و عثمانىها اختلاف افتاد و او

--> ( 1 ) - اسكندر بيك منشى : پيشين 1 / 257 . ( 2 ) - نصر الله فلسفى : زندگانى شاه‌عباس اول 1 / 64 . ( 3 ) - حسن بيگ روملو : پيشين / 655 . ( 4 ) - نصر الله فلسفى : پيشين / 64