غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
102
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
تحت حكومت على مراد خان بود ، به تصرف دولت روسيه تزارى درآمد و نصرت الملك گزارشى در خصوص تصرفات و تجاوزات عليخانف روسى به محمد تقى خان ركن الدوله ، استاندار وقت خراسان ارائه داد . « 1 » در سال 1265 ه . ش نيز كه آصف الدوله شيرازى حاكم وقت مشهد قصد تصرف املاك محمد خان قرايى ، از خوانين خراسان ، را داشت ، وى املاك خود را به نصرت الملك به اجاره داد تا از گزند تصرف حاكم مشهد مصون بماند . « 2 » على مراد خان در آغاز سال 1273 ه . ش به فرماندهى كل نيروهاى شاهنشاهى مستقر در خراسان منصوب شد ولى در همان سال توسط آصف الدوله در روستايى واقع در 48 كيلومترى مشهد محبوس گرديد . تيرگى روابط آصف الدوله و نصرت الملك به دربار ناصر الدّين شاه نيز كشيده شد و ناصر الدّين شاه از اقدامات آصف الدوله در خصوص نصرت الملك خشمگين شده وى را به سختى تنبيه كرد . « 3 » نصرت الملك در مقام حاكم مناطق متحده مرز هرات ( جام ، باخزر و خواف ) كه زمانى طولانى آنها را اداره مىكرد ، مناسبترين فرد جهت نمايندگى انگليس به شمار مىرفت . او هميشه دوست انگلستان بود و كاهش نفوذ وى در مرز هرات ضربه مهلكى به منافع انگليس به شمار مىرفت . مناطقى كه توسط نصرت الملك اداره مىشد نه تنها شامل اكثريت افراد ايل وى بود ، بلكه مناطق ديگرى را هم كه مورد توجه خاص انگليس بود ، نيز دربر مىگرفت . وى در مقام يك صاحب منصب ايرانى بهگونهاى با نمايندگى بريتانيا هماهنگى داشت كه به مصالح كشور زيان نرسد . در اثر نفوذ نمايندگى انگليس سرانجام نصرت الملك بنا به درخواست خودش توسط ناصر الدّين
--> ( 1 ) - سيد على ميرنيا : پيشين 1 / 174 . ( 2 ) - محمد رضا افشار : خراسان و حكمرانان / 561 ؛ سيد على ميرنيا : پيشين 1 / 214 . ( 3 ) - فرهنگ جغرافيايى ايران ( خراسان ) / 294 .