غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

53

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

خرقان ، تذكره سرحدات ، راه‌سازى و حفظ و آسايش اتباع بيگانه مقيم ايران گرديد 13 . در سال 1286 حكومت گيلان به مناصب وى اضافه گرديد 14 . در سال 1288 در تشكيلات جديد دارالشوراى كبرى كه بنا به پيشنهاد ميرزا حسين خان مشير الدوله براى مشورت با شاه در امور پادشاهى شكل گرفت عضويت يافت . پس از اينكه ميرزا حسين خان قزوينى در رجب سال 1288 به وزارت جنگ و سپس در 29 شعبان همان سال به عنوان وزير اعظم برگزيده شد 15 ، كوشيد ميرزا سعيد خان را از وزارت امور خارجه عزل كند و خود امور اين وزارتخانه را هم به دست گيرد . اما چون شاه پشتيبان ميرزا سعيد بود ، وزير اعظم موفق به بركنارى وى نشد 16 . رقابت بين اين دو دولتمرد قاجارى به پايان نرسيد و ميرزا سعيد خان در ماجراى واگذارى امتياز رويتر از طرف ميرزا حسين خان سپهسالار در سال 1290 به انگليسيها در رأس گروهى از مخالفان صدراعظم قرار گرفت 17 . هرچند اين مخالفتها به عزل موقت صدراعظم انجاميد و شاه در بازگشت از سفر اروپا او را در رشت باقى گذاشت ؛ اما به نظر مىرسد بر خلاف گفته برخى از منابع كه نوشته‌اند شاه درصدد جلب اشخاص مخالف برآمد و هركدام را به منصبى گماشت ، 18 اين‌بار نيز جانب ميرزا حسين خان را گرفت . زيرا علاوه بر اين كه چندى بعد ميرزا حسين خان را در شعبان همين سال به جاى ميرزا سعيد خان به وزارت امور خارجه برگزيد ، 19 ميرزا سعيد خان را به عنوان متولى آستان قدس روانه مشهد كرد . شايد شاه به اين بهانه مىخواست وى را از مركز دور كرده باشد . ميرزا على خان امين الدوله درباره چگونگى افتادن ميرزا سعيد خان از چشم شاه مىنويسد : « پس از پايان جلسه‌هايى كه در آن شاه به بهانه امتياز رويتر به دستگاه ديپلماسى ايراد وارد مىكرد ، در روزنامه دولتى مقاله‌اى به قلم شاه به چاپ رسيد كه در آن به بىخبرى ميرزا