غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

31

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

درآمد براساس داده‌هاى متون دينى اولين جسد آدمى كه در زمين دفن شد پيكر هابيل بود . هنگامى كه قابيل در پى قبول شدن قربانى هابيل ، آتش حسد در دلش زبانه كشيد و برادر خود هابيل را كشت ، ندانست كه پيكر بىجان برادر را چه كند « پس خداوند كلاغى را برانگيخت كه زمين را مىكاويد تا به او نشان دهد كه چگونه كشتهء برادرش را پنهان ( دفن ) كند » . [ مائده / 3 ] . آيين خاكسپارى از كهن‌ترين آيينهاى آدمى است . حفارى گورهاى پيش از تاريخ ، نشان مىدهد كه انسان در كهن‌ترين ادوار حيات خود نيز مرگ را فرجام زندگى نمىدانسته است . همه جا و بدون استثنا ، در همهء مراحل فرهنگى خاكسپارى جنازه گوياى باور به زندگى پس از مرگ و شكلى از بقاء است . نشانه‌هايى وجود دارد كه انسانهاى پيش از تاريخ ، مراسم خاكسپارى را بر سر گورها و مراسمى را نيز به ياد مردگان برگزار مىكردند ؛ و نسبت به آرامگاه آنها بخصوص قبور بزرگان ، احترام مىگذاشتند و از روح آنها مدد مىجستند و براى خشنودى يا آمرزش روان آنها ، كارهاى معنوى انجام مىدادند و آنها را برحسب آيين ، عشيره ، مليّت و حرفه و صناعت در گورستانهاى مختلف دفن مىكردند و بر روى سنگ گور يا ديوار مقبره‌ها عباراتى را مىنوشتند تا منزلت متوفى آشكار شود . اين‌گونه باورها تا به امروز ادامه يافته است و در بيشتر ملتها ، تمدنها و فرهنگها گورستانها تقديس مىشود . در بيشتر شهرهاى پيشرفته غير مسلمان ، قبرستانها در