على زمانى قمشه اى

99

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

بزرگترين اسطرلاب ساخت خويش را به نمايش گذاشت و پيرامون آن شرح داد و سبب ساخت ، كاربرد و جزئيات آن را تشريح نمود . ديگر شركت‌كنندگان عبارت بودند از جناب مهندس باقرى منجم و مترجم همايش ، جناب آقاى محمد رضا صياد كارشناس سخت‌كوش دانش نجوم و همچنين ساير استادان و فيزيكدانان و پژوهشگران و دانش‌پژوهان رسته نجوم و . . . « 1 » طراحى اسطرلاب نگارنده به سال 1384 ش كتاب اسطرلاب را در مدرسه علميه الهادى حوزه علميه قم تدريس نمود و به سال 1385 ش موفق به طراحى و ساخت آن گرديد ، ازاين‌رو مناسب است در اينجا اشاره‌اى مختصر و گذرا به طراحى و ساخت آن داشته باشيم . اسطرلاب چنان‌كه اشاره شد ابزارى است كه طبق قواعد تسطيح كره همه كره فضا و كره زمين در آن مسطح فرض مىشود و داراى چند صفحه ثابت و متحرك است صفحه‌هاى ثابت به نام مادر ( - امّ ) بر پايه عرض‌هاى مختلف كره زمين طراحى مىشوند و صفحه متحرك به نام شبكه يا عنكبوت شامل صورت‌هاى ستارگان نيمكره شمالى و يا جنوبى فضا روى صفحه ثابت نصب مىگردد . در اين صفحه اگر ستارگان شمال داخل مدار منطقة البروج قرار گرفته باشند اسطرلاب را شمالى و چنانچه ستارگان جنوب داخل آن باشند اسطرلاب

--> ( 1 ) . ر ك ، مجله نجم ، پيش شماره ، شماره هشتم ، 8 آذر 1379 ش ، وابسته به مركز مطالعات و پژوهش‌هاى فلكى ، نجومى ، قم .