على زمانى قمشه اى
70
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
سيد شرف آملى ( سده نهم ) شرف آملى از منجمان سدهء نهم و از همروزگاران غياث الدّين جمشيد كاشانى است ، شرف آملى پسرى رياضىدان و منجم به نام ركن الدّين ( م 830 ق ) دارد ، او نيز از همروزگاران و همكاران غياث الدّين جمشيد كاشانى است ، وى در ديباچه زيج جامع سعيدى مىگويد : رصدخانه تازه در سال 830 ق آغاز گشت . « 1 » بنابراين به گفته او رصدخانه سمرقند ( الغ بيك ) در سال 830 آغاز شده است . ازاينرو مولى على قوشچى مىنويسد : در تاريخ اوّل محرم سال هشتصد و چهل و يكم ( ضما ) از هجرت نبى صلّى اللّه عليه و آله كه ما زيج جديد را بر آن وضع كردهايم اوج شمس در دو درجه و بيست و شش دقيقه ( 26 ، 2 ) سرطان واقع است . . . « 2 » بنابراين محاسبات فلكى نجومى از سال 830 براساس زيج الغ بيك پايهريزى شده است و بسيارى از منجمان در شكوفايى رصدخانه سمرقند و زيج الغ بيك سهم فراوان داشته كه در صدر آنان غياث الدّين جمشيد كاشانى قرار داشته است . گفتنى است خواجه نصير الدّين طوسى در رساله سى فصل اوج سيارات را كمتر از اوج آنها در زمان الغ بيك به نگارش آورده مىنويسد : اوج آفتاب در تاريخ 658 يزدجردى در بيست و هفتم ( 27 ) درجه جوز است و . . . « 3 » براى توضيح بيشتر به آنجا مراجعه شود .
--> ( 1 ) . لغتنامه دهخدا ، ماده غياث الدّين . ( 2 ) . مولى على قوشچى ، فارسى هيئت ، همراه خلاصة الحساب شيخ بهايى ، ص 30 ، فصل دوم . ( 3 ) . همو ص 33 .