آخرين دسته از اسناد تاريخ‌دارى كه با بررسى گاه‌شمارى در اسپانياى اسلامى ( و نيز شمال افريقا ) ارتباط پيدا مىكنند ، اسنادىاند كه در قرن يازدهم هجرى قمرى / هفدهم ميلادى نگارش‌يافته‌اند . اين اسناد را ، كه انجامه‌هاى كتابت بخشهاى گوناگون قرآن كريم مىباشند ، اقوام مورد دو قرن پس از خروج قطعى مسلمانان از اسپانيا با دو گاه‌شمارى ميلادى و هجرى قمرى تاريخ‌گذارى كرده‌اند . 6 ) گاه‌شمارى دوازده حيوانى . استفاده از گاه‌شمارى دوازده حيوانى ، كه به آن گاه‌شمارى اهل ختا و اويغور نيز گفته مىشود ، در سرزمينهاى اسلامى به صورت فراگير رواج داشته و در اواسط قرن هفتم هجرى قمرى ، پس از حملهء مغول ، به ايران رسيده است . كهن‌ترين اسنادى كه در آنها از اين‌گونه گاه‌شمارى ذكرى شده ، متعلق به تاريخى بين اواسط قرن هفتم - اوايل قرن هشتم ميلادى / اوايل قرن اول تا اوايل قرن دوم هجرى قمرى است . مهمترين اين اسناد ، بجز برخى از آنها كه در تبت يافت شده ، سنگ‌نوشته‌هاى اورخون ، متعلق به 730 ميلادى / 112 هجرى قمرى ، است كه در حوالى قراقروم در مغولستان كشف شده است . نوشته‌هاى دانشمندان اسلامى دربارهء اين گاه‌شمارى تا پيش از حملهء مغول ، تنها گزارشهاى كوتاهى است كه آگاهى چندانى دربارهء اين گاه‌شمارى به دست نمىدهد ؛ از جمله ، نوشته‌هاى ابو ريحان بيرونى كه تنها به ذكر نام ماه‌هاى سال و نيز نام حيوانات يك دورهء دوازده‌ساله پرداخته است . ابو ريحان بيرونى ، به نوشتهء خودش ، به زمان و كيفيت ماهها كه به نقل از تركها نام آنها را آورده ، واقف نشده است . ترتيبى كه وى از ماه‌هاى تركى ( كه براساس ترتيب شمارشى نامگذارى شده‌اند ) به دست داده ، با ترتيب شمارشى صحيح آنها تفاوت دارد . علت اين موضوع احتمالا ناآشنايى ابو ريحان بيرونى با زبان