در دورهء عثمانى و كشور تركيه ، با توجه به رخدادهاى گوناگون سياسى ، بويژه پس از تشكيل جمهورى تركيه ، اسناد گوناگون با گاه‌شماريهاى مختلف تاريخ‌گذارى مىشده‌اند . نكتهء درخور توجه در اين ميان ، استفادهء بدون استثنا از گاه‌شمارى هجرى قمرى در تمام سكه‌هاى ضرب شده در حكومت عثمانى است . تا پيش از رواج انواع تقويمهاى چاپى در عثمانى و همچنين جمهورى تركيه ، كه گاه‌شماريهاى گوناگونى بر روى آنها درج مىشود ، اسنادى با استفاده از انواع گاه‌شماريها ، از جمله ميلادى و مالى ، وجود دارد . از اين دوره همچنين اسنادى وجود دارد كه هم با گاه‌شمارى مالى و هم با گاه‌شمارى هجرى قمرى تاريخ‌گذارى شده‌اند . د ) گاه‌شمارى در اسپانياى اسلامى ( اندلس ) . از زمان ورود اسلام به اندلس ( در اواخر قرن اوّل تا اوايل قرن دوم هجرى قمرى ) چندگاه‌شمارى به طور هم‌زمان يا به توالى در اين منطقه رواج داشته است . تا پيش از ورود اسلام به اين سرزمين ، مهمترين گاه‌شماريهاى رايج در آن ، گاه‌شمارى ميلادى يوليانى و نيز گاه‌شمارى « تاريخ صفر » بود . با ورود اسلام ، گاه‌شمارى هجرى قمرى نيز در اين منطقه رواج يافت كه نخستين تأثير آن ضرب سكه‌هايى با تاريخ هجرى قمرى از زمان حكومت امويان اسپانيا بود ، بويژه در منطقهء كوردوبا ( قرطبه ) كه توسعا اندلس نيز خوانده مىشد . قديم‌ترين اين سكه‌ها تاريخ 108 هجرى قمرى را دارد . « 1 » از قرن چهارم هجرى به بعد ، اسناد گوناگونى از اسپانياى تحت امر مسلمانان وجود دارد كه علاوه بر گاه‌شمارى هجرى قمرى ، با گاه‌شمارى

--> ( 1 ) . براى فهرستى از تاريخ ضرب سكه‌هاى اسلامى اندلس براساس گاه‌شمارى هجرى قمرى ، لين‌پول ، ج 10 .