على زمانى قمشه اى

440

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

اصلاح آن در 1336 ش ، روز كبيسه به آخر ماه دهم ( جدى ) افزوده مىشد ، امّا از اين سال به بعد اين روز در انتهاى ماه دوازدهم ( حوت ) اضافه مىشود . تا پيش از اصلاح گاه‌شمارى افغانستان ، هر ماه به دو قسمت پانزده يا شانزده روزه ، بسته به تعداد روزهاى ماه ، تقسيم مىشد امّا از اين تقسيم‌بندى نيز پس از اصلاح گاه‌شمارى ديگر استفاده نشد . از زمان اصلاح گاه‌شمارى هجرى شمسى در افغانستان تا زمان به قدرت رسيدن طالبان در 1375 ش / 1996 ، تغيير مهمى در گاه‌شمارى افغانستان رخ نداد ، امّا طالبان استفاده از گاه‌شمارى هجرى شمسى را ممنوع و گاه‌شمارى هجرى قمرى را تنها گاه‌شمارى قانونى كشور اعلام كردند . با سرنگونى حكومت طالبان در 1380 ش / 2001 ، گاه‌شمارى هجرى شمسى دوباره گاه‌شمارى رسمى اين كشور شد . بعضى گاه‌شماريهاى محلى ، عموما براى سنجش زمان از روى حركت ستارگان ، در ميان هزاره‌ها و بعضى ديگر از اقوام افغانستان رواج دارد . همچنين به‌طور غير رسمى ، بين مردم از گاه‌شمارى دوازده حيوانى ( براساس گاه‌شمارى دوازده حيوانى شمسى ) استفاده مىشود . ب ) گاه‌شماريهاى اسلامى در شبه قارهء هند . نخستين آشنايى مسلمانان با گاه‌شماريهاى رايج در سرزمين هندوستان از طريق نوشته‌هاى ابو ريحان بيرونى صورت گرفت . ابو ريحان بيرونى در قانون مسعودى چند نمونه از اين گاه‌شماريها را شرح داده است . نخستين رويكرد ابداع گاه‌شماريهايى با اركان گاه‌شماريهاى اسلامى و ايرانى در اين سرزمين ، از زمان استقرار امپراتورى مغولى هند ، در دورهء حكومت بابريان ( يا گوركانيان ؛ حك : 932 - 1274 ) و با نفوذ ايرانيان در دربار آنان و گسترش زبان و ادب فارسى در شبه قاره صورت گرفت . اركان گاه‌شمارى يزدگردى ( از جمله نام ماه‌هاى سال و روزهاى ماه ) در اين