محلى شمسى براى برآوردن حوايج اقتصادى و معيشتى ، و گاه‌شمارى قمرى براى انجام دادن امور مذهبى ، وجود دارد . اين گاه‌شمارى قمرى ، با اختلاف اندك ، همان گاه‌شمارى هجرى قمرى است . اين طوايف براى زمان‌يابى و تعيين موقعيتهاى كشاورزى خاص در طول سال ، از شناسايى و رصد برخى ستارگان بهره مىگيرند . در گاه‌شمارى شمسى اين اقوام ، نامهاى گوناگونى براى ماه‌هاى سال وجود دارد . ابو ريحان بيرونى نيز صورتى از نام ماه‌هاى گاه‌شمارى سيستان را به دست مىدهد كه با هيچيك از صورتهاى كنونى آن شباهتى ندارد . همچنين صورتى از نام ماه‌هاى قمرى در اين منطقه ذكر شده است . گونه‌هايى از نوعى گاه‌شمارى محلى در حوالى مشكين شهر و جزيرهء قشم نيز گزارش شده است . 5 ) گاه‌شمارى در ديگر كشورهاى حوزهء تمدن اسلامى الف ) گاه‌شمارى در افغانستان ب ) گاه‌شماريهاى اسلامى در شبه قارهء هند ج ) گاه‌شمارى در آسياى صغير ، تركيه د ) گاه‌شمارى در اسپانياى اسلامى ( اندلس ) الف ) گاه‌شمارى در افغانستان . موضوع بررسى گاه‌شماريهاى رايج در افغانستان از زمان حكومت احمد شاه درّانى ( 1160 - 1186 ) آغاز مىگردد ؛ يعنى ، از هنگامى كه زمينهء تأسيس اين كشور به وجود آمد . از اين زمان تا زمان پادشاهى امان اللّه خان ( 1337 - 1346 ) ، كه تغييرات مهمى در شئون گوناگون جامعهء افغانستان و از جمله در گاه‌شمارى به وجود آمد ، گاه‌شمارى اصلى و رايج در اين كشور گاه‌شمارى هجرى قمرى بود . در 1340 هجرى قمرى / 1301 ش ، در پى اصلاحاتى كه امان اللّه خان در جامعهء افغانستان صورت داد و براساس يكى