على زمانى قمشه اى
433
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
بدون شك اين بحثها زمينهساز بحثهايى شدند كه در پنجمين دورهء مجلس شوراى ملى درخصوص وضع قانون گاهشمارى هجرى شمسى صورت گرفت و اگرچه پانزده سال بعد به نتيجه رسيد ، دستكم تا ربع قرن پيش از تصويب قانون محاسبات عمومى ، تقويمهايى براساس گاهشمارى هجرى شمسى در ايران استخراج و چاپ مىشد . در 1340 هجرى قمرى / 1301 هجرى شمسى ، سيد جلال الدّين طهرانى نوعى گاهشمارى شمسى ابداع كرد كه مبدأ آن آغاز سلطنت احمد شاه قاجار ( 27 جمادىالآخرهء 1327 ) بود . وى براى ماههاى اين گاهشمارى نامهايى ابداع نمود . اين گاهشمارى ، كه تاريخ احمدى نام گرفت ، تنها در آثارى كه خود طهرانى انتشار داد ، درج شده است . او نام ماههاى اين گاهشمارى را در يك گاهشمارى با مبدأ ديگر ، كه چند سال بعد پيشنهاد كرد ، نيز به كار برد . 2 . گاهشمارى هجرى شمسى . به عنوان مهمترين و اثرگذارترين رخداد در سير تاريخى گاهشمارى در ايران ، در آخرين روزهاى سال 1303 و اولين روزهاى سال 1304 ش ، نمايندگان پنجمين دورهء مجلس شوراى ملى گاهشمارى هجرى شمسى كنونى ايران را ، كه بجز مقطع كوتاهى در اواسط دههء 1350 ش گاهشمارى رسمى ايران بود ، در دو جلسه مورد بحث قرار داده در نهايت تصويب كردند . براساس مادّهء دوم اين قانون استفاده از گاهشمارى ختا و اويغور ( - گاهشمارى دوازده حيوانى ) منسوخ شد . درحالىكه استفاده از گاهشمارى دوازده حيوانى همچنان در فرهنگ عمومى مردم ايران رواج دارد . براساس قانون مصوب مذكور ، گاهشمارى هجرى شمسى با مبدأ هجرت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله از مكه به مدينه و با طول سال شمسى و با نام ماههاى فارسى ميانه مورد استفاده قرار گرفت . مبدأ اين گاهشمارى ، اول فروردين سال اول هجرت