چهارم هجرى ) در دست است و نيز از دوره‌هاى پس از آن كتيبه‌هاى متعددى وجود دارد كه با اين گاه‌شمارى تاريخ‌گذارى شده است . در اسپانيا از زمان حكومت امويان ( از 108 هجرى قمرى به بعد ) سكه‌هاى متعددى با اين گاه‌شمارى به دست آمده است . همچنين در نقاط گوناگون اين سرزمين ، از جمله در سويل ( اشبيله ) و تولد و ( طليطله ) ، كتيبه‌هايى با تاريخ‌گذارى هجرى قمرى وجود دارد . در حوزهء درياى مديترانه نيز كتيبه‌هاى تاريخ‌دارى در پالرمو ، سيسيل و حتى ناپل ايتاليا ، متعلق به قرن پنجم هجرى ، يافت شده است . به عنوان دورترين حوزه‌هاى گسترش گاه‌شمارى هجرى قمرى ، كتيبه‌هاى تاريخ‌دارى در پكن متعلق به 679 و 682 هجرى قمرى ، كانتون چين متعلق به 751 هجرى قمرى وجود دارد . ج ) ديگر گاه‌شماريهاى رايج در اين كشورها . مهمترين واقعه در مورد گاه‌شماريهاى قلمرو اسلام ، تا پيش از فروپاشى خلافت عباسى و تشكيل حكومتهاى مستقل ( كه هركدام گاه‌شمارى خاص خود را داشتند ) ، اقداماتى بود كه از اوايل قرن دوم هجرى قمرى و از زمان خلافت هشام بن عبد الملك ( 105 - 125 ) انجام شد . براساس گزارش ابو ريحان بيرونى ، از اين زمان ، و بويژه در زمان حكومت متوكل ( حك : 232 - 247 ) ، عدم انطباق سال قمرى با وضع فصول و برداشت محصول سبب جلو افتادن زمان دريافت خراج سالانه شده و براى پرداخت‌كنندگان ماليات سالانه مشكلاتى به وجود آورده بود . متوكل پس از مشاوره با موبدان زردشتى و با رأى وزيرش ، ابراهيم بن عباس صولى ، دستور داد كه كبيسه به روش پادشاهان ساسانى اجرا شود تا زمان نوروز ثابت بماند و در نتيجه زمان مناسب براى جمع‌آورى ماليات فراهم آيد . موعد اجراى اين كبيسه ، سال 243 ذكر شده است .