على زمانى قمشه اى
346
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
درخور ذكر است كه بحث دربارهء هريك از كاربرهاى يادشده نيازمند نوشتارهاى متعدد است . ازاينروى ، ما در اين مقاله تنها به توضيح و تطبيق مواردى از كارآمدترين آنها بسنده خواهيم كرد . امروزه كشش بين دو جسم در سطح زمين به وسيلهء دستگاههاى دقيق در آزمايشگاه اندازهگيرى شده است ، پس اگر دو جسم كروى A و B را درنظربگيريم كه هركدام يك گرم جرم داشته و به فاصله يكسانتىمترى از يكديگر واقع باشند ، اين دو جرم يكديگر را به وسيلهء جاذبه متقابل جذب مىكنند ، يعنى يك نيروى كشش بين آنها وجود دارد ، چنانچه كشش زمين بر روى اين دو جسم را بتوان خنثى كرد و اگر اجسام مىتوانستند از يك حالت سكون بهسوى يكديگر حركت كنند ، هركدام از آنها پس از سپرى شدن يك ثانيه ، سرعت سانتىمتر را به دست مىآوردند . بنابراين « شتاب » هركدام از اين دو جسم در چنين حالتى سانتىمتر بر مجذور ثانيه بود . طبق قانون دوم نيوتون « نيرو ، حاصل ضرب جرم يك گرم در شتاب سانتىمتر بر مجذور ثانيه است » پس هركدام از اين اجسام يكديگر را با نيرويى مساوى دين ( dyne ) جذب مىكنند . طبق قانون سوم نيوتون جهت اين دو نيرو مخالف است .