را دور هم مىگرداند و بالاخره ادارهء اين دستگاه عجيب كه نامش جهان است برعهدهء جاذبه مىباشد ؛ منتها نمىدانستند كه قوّهء جاذبه به چه ترتيب اين جهان را اداره مىكند و طرز عملش چگونه است ؟ كپلر نخستين كسى بود كه توانست تا اندازه‌اى طرز عمل قوّهء جاذبه را استنباط كند ؛ وى هنگامى كه قانونى براى قوّهء جاذبه پيدا كرد اين‌چنين گفت : ستارگان به نسبت مكعب مسافت فىمابين خود ، يكديگر را جذب مىكنند . با اين نظريهء كپلر ، راه براى نيوتون باز شد . نيوتون در انگلستان با تحقيق و بررسى فراوان بر روى نظريهء كپلر ، سرانجام پس از شانزده سال توانست قوّهء جاذبه را كشف كند . « 1 » ديدگاه ثابت بن قره « 2 » ثابت بن قره ( 221 - 288 ق ) معتقد است : ميل سنگ و كلوخ به جانب زمين بدين سبب نيست كه سنگ و كلوخ ذاتا طالب مركز هستند ، بلكه به علت انضمام و جذب جنس آن‌هاست . برفرض اگر زمين قطعه‌قطعه شده و در اطراف عالم پراكنده شود آن‌گاه آن قطعه‌ها به حال خود رها شوند به هم‌ديگر روى آورده و

--> ( 1 ) . ر . ك : موريس مترلينگ ، خداوند بزرگ و من . ( 2 ) . ثابت بن قرّه حرّانى ( 221 - 288 ق ) در ايّام معتضد باللّه عباسى به بغداد رفت و به مطالعه علوم حساب ، هندسه ، هيئت ، نجوم و منطق مشغول شد . او از مترجمان زبردست كتب علمى يونانى به عربى بوده است . و در حدود 150 كتاب ، رساله ، و مقاله را ، شرح و ترجمه كرده است . از مصنّفات او كتاب ذخيره در طب است كه كم‌تر كتابى به خوبى آن تأليف شده است . وى چون به طريقه و آيين صائبين بود ، رياست اين فرقه در بغداد به او تفويض شد . در زمان ثابت در صناعت طب و جميع اجزاى فلسفه كسى مانند او نبود . سديو ( sedillot ) گويد : اين رياضىدان ماهر ظاهرا اوّل كسى است كه فنّ جبر را در هندسه به كار برده است ( ر . ك : على اكبر دهخدا ، لغت‌نامه ، ماده ثابت ) .