يكى ديگر از كارهاى او تهيهء نقشهء ايران از روى 60 نقشهء مختلف آلمانى ، انگليسى ، روسى و فرانسوى بود كه مدت هشت سال ( از 1308 تا 1316 ) به طول انجاميد و با تصحيحات لازم به چاپ رسيد . در 1312 به اتفاق استاد خود نجم الملك در خدمت حيدر قلى خان قاجار به تحصيل حكمت الهى مشغول شد و كتاب گوهر مراد عبد الرزاق لاهيجى و منظومهء حاج ملا هادى سبزوارى را فراگرفت . در اوايل سلطنت مظفر الدّين شاه كه به تعديل بودجهء مملكتى پرداختند ، حقوق سرتيپى بغايرى قطع شد ( به اين دليل كه او قادر به انجام كار غير دولتى است و نيازى به دريافت حقوق از دولت ندارد ) . از اين زمان به بعد بود كه مهندس بغايرى با وجود تنگدستى و نداشتن وسائل كار ، بنا بر احساس ضرورت تهيهء نقشه ، تلاش بىوقفه‌اى را آغاز كرد . اوّلين نقشهء او نقشهء اختياريه شميران بود . دقت نقشهء اختياريه كه بغايرى با يك قطب‌نما و متر ترسيم كرد به اندازه‌اى بود كه چند سال بعد نقشهء اراج در مجاورت اختياريه با دوربين ، مير « 1 » و تخته سه‌پايه تهيه شد . اصل نقشهء اختياريه هنوز موجود است . در زمان ناصر الدّين شاه نشر معارف جديد ممنوع يا محدود بود . هنگامى كه سلطنت به مظفر الدّين شاه رسيد دورهء انتشار معارف جديد شروع شد و تشكّل مدارس به سبك جديد آغاز گرديد . بغايرى از جمله معلمانى بود كه در

--> ( 1 ) . مير يا شاخص ، ابزارى براى اندازه‌گيرى فاصله بوده و آن خطكش چوبى به طول 3 تا 4 متر و عرض 6 تا 10 سانتيمتر و ضخامت 1 تا 2 سانتيمتر است . يك سمت مير يكدست رنگ‌آميزى شده است و در طرف ديگرش درجه‌بنديهاى متر ، دسيمتر و سانتيمتر با علايم و رنگهاى مختلف وجود دارد . اين علايم براى آن است كه اعداد روى مير به سرعت خوانده شود .