على زمانى قمشه اى
296
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
سردار كابلى و مهندس بغايرى ميرزا عبد الرزاق خان بغايرى ، مهندس ، دانشمند اصيل يك ايرانى شرافتمند ، نجيب ، شريف ، ديندار ، راستگو ، راستكردار و به تمام معنى محترم است . سميعى مىنويسد : من افتخار آشنايى او را داشتم و ضمن ديدارها مكرر از بزرگوارى و جامعيت علمى و اطلاعات رياضى سردار كابلى سخن بهميان مىآورد و راجع به آغاز آشنايى و دوستى با استاد مىگفت . من سالها پيش از ديدن سردار كابلى وصف او را از مرحوم حاج نجم الدوله و ديگران شنيده بودم ، نخستينبار در مسجد گوهرشاد در مشهد مقدس جوانى را با لباس و عمّامه نيمه افغانى ديدم كه به نماز ايستاده ولى اندكى منحرف از قبله است ، ايستادم تا نمازش به پايان رسيد نزدش رفتم و پس از سلام از او پرسيدم چگونه است كه شما در نماز اندكى از قبله منحرف بوديد ، همينكه براى جواب چند كلمه ادا كرد - چون ديدم لهجه افغانى دارد - پرسيدم اهل كجا هستيد ؟ جواب داد اهل كابل ولى اكنون مقيم كرمانشاه مىباشم ، حدس زدم كه سردار كابلى است ، گفتم آيا شما سردار كابلى هستيد ؟ پاسخ داد بلى ، گفتم نمىخواهد جواب مرا راجع به قبله بدهيد چون مىدانم بدون دليل علمى از قبله منحرف نمىايستيد ، من هم خود را به او معرفى كردم و او را به محل اقامت خود دعوت نمودم ، وى به آنجا آمد و پس از نشستى فهميدم بسيار فاضل و به علوم رياضى وارد است ، از او پرسيدم چگونه به ايران آمديد ، در جواب علت خروج خود و پدرش از كابل و مهاجرت به هندوستان و بعد به عراق و آمدن به ايران را حكايت كرد ، صميميتى بين ما ايجاد شد بهطورى كه از آن روز به بعد تا مدتى كه در مشهد بوديم هر روز يكديگر را ملاقات مىكرديم ، پس از آن دو ماه در تهران