على زمانى قمشه اى

289

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

و الاصول » و « مستدرك المستدرك » فى استدراك ما فات عن صاحب المستدرك او تمجيد فراوان مىكند و دربارهء اوّلى مىگويد از سودمندترين كتب اثنىعشريه است و تا زمان حاضر مانند آن تأليف نشده و دربارهء دومى مىنويسد در رشتهء خود بىنظير و از اهم و انفع كتب اسلاميه است . « 1 » تاريخ وفات مرحوم حجت روز دوشنبهء سوم ماه جمادى الاولى سال 1372 بوده و از آثار خيريه‌اش مسجد و مدرسه و كتابخانه‌اى است در شهر قم كه قبرش هم در كنار مسجدش مىباشد . در شرح حال او اين موضوع جلب توجه مىكند كه علاوه بر تحصيل علوم دينى به فراگيرى علوم جديده و رياضيات هم شائق بوده و چنان كه در سخنان مدرس خيابانى صاحب « ريحانة الادب » ملاحظه فرموديد در تبريز ضمن اشتغال به تحصيل مقدمات و فقه و اصول ، رياضيات و علوم جديده هم مىآموخته است ، چون وجود همين علاقه و شوق به فراگيرى علوم رياضى موجب ارتباط او با سردار كابلى بوده است لهذا دربارهء ارتباط مزبور چند سطرى از نظر مطالعه‌كنندگان عزيز مىگذرانيم : سردار كابلى كه زياد به عتبات عاليات و مشهد رضوى سفر مىكرده پيداست كه طبعا با طبقهء علما و فضلاء آن مكانهاى مقدس خلطه و آميزش داشته و آنان يا از دور شنيده يا از نزديك مىديدند كه وى مردى جامع و ذوفنونست و افزون بر علوم اسلامى بر علوم اوائل و رياضيات و هيئت و نجوم هم احاطه دارد

--> ( 1 ) . به كتاب ريحانة الادب ، ج 1 رجوع فرماييد . موضوعى كه در اينجا بايد تذكر داده شود اين است كه مرحوم حائرى همان گونه كه سيد محمد حجت را به وصايت و نيابت تعيين فرمود سيد صدر الدّين صدر را نيز به همين مقام منصوب ساخت و انجام امور مربوط به حوزهء علميهء قم را به هر دو سپرد و پس از فوت آية اللّه حائرى اين دو تن با مشاركت و معاضدت هم كارها را انجام مىدادند .