البتّه غزالى از اين گفتار نتيجهء ديگرى مىگيرد . « 1 » روز سوم كه جهت ديدار آية اللّه رفتيم بااينكه تابستان بود و صحن حياط را تماما مفروش ساخته بودند تا در مكانى وسيع و هوايى آزاد آية اللّه و ملاقات‌كنندگانش بنشينند ميزبانش ما را به اطاقى در طبقهء دوم ساختمان راهنمايى كرد ، وقتى به اطاق مزبور وارد شديم فقط آية اللّه و مرحوم حاج شيخ حسن علامى يكى از علما بسيار فاضل كرمانشاه در آنجا بودند و معلوم شد آية اللّه خواسته است دور از انظار مردم با فراغت خاطر به مباحثه مشغول شود ، پس از لحظه‌اى باز با ذره‌بين شروع به خواندن بقيهء مطالب كتاب « حبل المتين » كرد و باز توضيحاتى از استاد خواست ، اين‌بار بعد از انقضاء مجلس آية اللّه از استاد تقاضا نمود چند روز ديگر به مباحثهء اين كتاب و كتاب « مستند » مشغول شوند ولى وقت مباحثه پس از نماز صبح باشد كه ديداركنندگانش كمتر است ، استاد اين تقاضا را پذيرفت و چند روز هم بامدادان به اقامتگاه معظم‌له مىرفت و با اقتدا به ايشان نماز صبح را مىگزارد و پس از آن مشغول مباحثه و مذاكره مىگرديدند . آية اللّه مىگفت جماعت بسيارى از علما به رياضيات و علم هيئت آشنا بوده‌اند و چون شيخ بهائى و نراقى به سبب آگاهى از اين مسائل ، مبحث قبله را از بسيارى از فقها بهتر و جامع‌تر تحرير كرده‌اند من كتب اين دو عالم را براى بحث و مذاكره انتخاب كردم . من كه خود اكثر اوقات در آن چند روز حاضر و ناظر مباحثهء آن دو مرد بزرگوار بودم به رأى العين مىديدم كه از يك‌سو آية اللّه قمى با همه عظمت و مقامى كه داشت با وجود مرجعيت تامه در سن شيخوخت و در پايان عمر به عنوان سؤال و به صورت استفهام و استعلام دربارهء مطالب رياضى و علم هيئت آن دو كتاب توضيحاتى از مرحوم سردار مىخواست و از سويى

--> ( 1 ) . به كتاب احياء علوم الدّين ، ج 1 ، ص 19 رجوع فرماييد .