على زمانى قمشه اى

251

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

4 . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : هركس كاهن منجم را تصديق نمايد به آنچه خداوند بر محمد صلّى اللّه عليه و آله نازل فرموده كافر گرديده است . « 1 » و چند حديث ديگر . ليكن ادلّه مزبور از چند طريق مخدوش و مورد اشكال است ، بنابراين از آنها پاسخ مىدهيم . اوّلا : به گفته شيخ صدوق منجم ملعون كسى است كه قائل به قديم بودن فلك باشد و اعتقادى به فلك‌آفرين ( مفلّك ) و خداوند متعال نداشته باشد . ثانيا : دلالت اكثر اخبار يادشده ضعيف است ، زيرا ايمان به نجوم غير از تنجيم است . و اينكه امام صادق عليه السّلام فرمود كتابهايت را بسوزان به خاطر حكم قطعى دادن توسط نجوم است . ثالثا : روايات مزبور معارض دارند ، و معارض‌هاى آنها در « حكم به جواز » صريح‌تر از اين دسته روايات نهىكننده مىباشند . از جمله : 1 . عبد الرحمن سيّابه به امام صادق عليه السّلام عرض مىكند : فدايت گردم ، مردم مىگويند : نظر در نجوم حلال نيست ، ولى من دوست دارم در آن نظر كنم ، اگر اين كار به دين من ضرر مىرساند نظر نيفكنم ، زيرا به چيزى كه بدين من ضرر مىرساند نيازى ندارم ، و اگر زيان وارد نمىكند به خدا سوگند خيلى خرسند مىشوم وقتى در آن نظر مىكنم . امام فرمود : اين‌گونه نيست كه مردم مىگويند ، و به دين تو ضرر نمىرساند « ليس كما يقولون ، لا يضرّ بدينك » . « 2 » 2 . امام كاظم عليه السّلام به هارون الرشيد فرمود : خداوند نجوم را ستايش كرده ، و اگر دانش صحيحى نبود مدح نمىكرد ، پيامبران به اين علم آگاه بودند و بعد از دانش قرآن هيچ دانشى شريف‌تر از علم نجوم نيست ، علم نجوم ، علم پيامبران ،

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . فروع كافى ، ج 8 ، ص 195 ؛ وسائل الشيعة ، ج 17 ، ص 141 .