احكام نجوم و اقسام تواريخ مرحوم مجلسى باب 12 از كتاب السماء و العالم را به احكام نجوم اختصاص داده و نخست احكام نجوم را از كتاب دانيال عليه السّلام نوشته ، آن‌گاه آنچه در كتاب اختصاص به احكام تعلق داشته آورده ، سپس به سعد و نحس زمان اشاره كرده و در پى آن به سال و ماه و فصول شمسى و قمرى از آيات و روايات و تفاسير ، و مقدار سال و ماه‌هاى شمسى و قمرى و كبيسه‌ها نزد عرب و غير عرب اشاره‌اى كرده ، آن‌گاه وارد بيان ابتداى سال‌ها و تواريخ شمسى گرديده و گفته است : 1 . . . : منجمان پيشين اوّل سال ورود خورشيد به اعتدال بهارى ( اوّل فروردين ) را اوّل سال و تاريخ قرار داده‌اند . 2 . تاريخ فارسى قديم و آن 360 روز است و پنج روز در آخر آن به عنوان خمسه مسترقه افزوده مىشود . 3 . تاريخ ملكى منسوب به جلال الدّين ملكشاه كه گروهى از حكماء همچون خيّام آن را تدوين كردند و نام نخستين روز آن را نوروز سلطانى نهادند . 4 . تاريخ رومى : كه مبدأ آن 12 سال شمسى بعد از درگذشت اسكندر رومى است كه از تشرين اوّل آغاز و به ايلول پايان مىپذيرد . مجلسى درباره تاريخ رومى مىگويد : بسيارى از امور شرعى با ماه‌هاى رومى ارتباط دارند مانند آب باران در برج نيسان و آداب و ادعيهء آن ، وى آن‌گاه به فلسفه نامگذارى تواريخ اشاره‌اى كرده و مبدأ تاريخ هجرى قمرى را پنجشنبه به امر وسط و جمعه به رؤيت دانسته ، چنان‌كه زيج‌هاى معتبر بر آن اتفاق دارند و مسلمانان بر آن اهتمام ورزيده‌اند . « 1 » مرحوم مجلسى براى دانستن اول ماه نخست به رؤيت هلال و سپس چند

--> ( 1 ) . بحار ، ج 55 ، ص 33 ، و بعد .