على زمانى قمشه اى

194

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

بعد همراه دوست خود حكيم عبد اللّه يزدى عازم هندوستان شد و به تكميل تحصيلات خود به‌ويژه رياضى و هندسه پرداخت ، وى در سال 1049 در اكبرآباد هند كتاب « زبدة الحساب » را تأليف كرد ، او در آنجا مورد توجه اميران و حاكمان قرار گرفت و با آنان رفت و آمد داشت . اردكانى پس از چندى به دليل اوضاع آشفته دهلى و شاه‌جهان‌آباد به اردكان بازگشت ، در اين دوران امير ابو اسحاق ( ميرزا اسحاق بيگ يزدى ) فرزند سلطان محمد و معروف به « حقيقت خان » مصلى ميرك بيك را بازسازى و تعمير كرد و بقعهء اسحاقيه را بنا نهاد و از مير محمد صالح براى تدريس در آنجا دعوت به عمل آورد . مير محمد صالح آنگاه به يزد عزيمت كرد و مرجعيت امور شرعى و تدريس در مدرسهء مصلى را برعهده گرفت ، ازآن‌پس تدريس رسمى در مدرسهء مصلى به وى و فرزندانش واگذار گرديد . مدرس طباطبايى در علوم معقول و منقول از جمله فقه ، اصول ، حكمت و رياضى سرآمد دانشمندان عصر خويش بشمار مىرفت و كتاب‌هاى زبدة الحساب و ترجمه عدّة الداعى ( تأليف 1072 ق ) از آثار به‌يادمانده مدرسى است . دو فرزند به نامهاى نصير الدّين محمد ( جدّ سادات مدرسى يزد ) و ميرزا وجيه الدّين نيز از شمار عالمان دينى بودند ، همچنين پس از مير محمد صالح ذريّه او كه غالبا اهل فضل و دانش و از علماى بزرگ يزد بودند به مدرّس و مدرّسى شهرت يافتند ، و در مدرسه مصلى به عنوان مدرس رسمى حوزه درس تشكيل دادند . « 1 »

--> ( 1 ) . مفاخر يزد ، ج 2 ، ص 636 .