على زمانى قمشه اى
191
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
محمد باقر يزدى ( م بين 1056 تا 1069 ق ) ملا محمد باقر يزدى معروف به خاتم المهندسين فرزند ملا زين العابدين ، عالم دينى ، رياضىدان ، منجم ، هندسهدان سدهء يازده ق ، اصل وى يزدى بود و در عصر شاه اسماعيل صفوى ( 984 - 985 ) در اصفهان اقامت داشت ، وى در آنجا تدريس علوم متداول بهويژه رياضى را عهدهدار بود ، و عالمان بزرگى چون فرزندش محمد حسين و شيخ بهايى از شاگردان وى در اين علم بودند ، يزدى در رياضيات ، جبر ، هندسه ، نجوم ، علوم دينى و فنون نقلى تبحّرى بسزا داشت و بهويژه در علم رياضى قواعد جديدى ابداع كرد . گويند او هرگاه قانون جديدى در رياضيات مىآفريد نام فرزندش محمد حسين را بر آن مىنهاد ، وى آثار بسيار ارزشمندى در فنون مختلف از خود به يادگار گذاشت كه از جمله مىتوان به موارد زير اشاره داشت : 1 . عيون الحساب در رياضى . 2 . مطالع الانوار ( فارسى در تعيين قبله كه به نام شاه صفى ( م 1052 ق ) تأليف شده است ) . 3 . حاشيه بر شرح تذكره خفرى . 4 . حاشيه بر اكرما لاناوس ( تأليف 1054 ق ) . 5 . شرح المقالة العاشرة من تحرير اقليدس . 6 . عمل القسمة . 7 . حاشيه بر تحرير خواجه نصير الدّين طوسى . ملا محمد باقر نوهاى همنام خود داشت كه او نيز در علم رياضى دانشمندى برجسته و از شاگردان شيخ بهايى بود و كتاب عيون الحساب جدّش و