على زمانى قمشه اى
178
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
ميرداماد ( م 1040 يا 1041 ق ) مير محمد باقر شمس الدّين محمد استرآبادى ، اصل او از استرآباد ، بود در اصفهان رشد و نما كرد و وطن گزيد ، به داماد مشهور بود و به اشراق تخلص شعرى داشت پدرش شمس الدّين به دامادى محقق كركى ( على بن عبد العالى ) مفتخر بود و بههمينجهت به داماد شهرت داشت . گويند محقق كركى حسب الامر رؤيايى حضرت امير المؤمنين عليه السّلام دختر خود را به عقد شمس الدّين محمد درآورده كه به فرموده آن حضرت فرزندى از او پديد خواهد آمد كه وارث علوم انبياء و اوصياء خواهد گرديد . اسكندر بيك منشى كه معاصرش بوده در تاريخ عالمآراى عباسى در وصف او گويد : در علوم معقول و منقول سرآمد روزگار ، جامع كمالات صورى و معنوى ، در اكثر علوم حكميه و فنون غريبه و رياضى و فقه و تفسير و حديث درجه علياء يافته و فقهاى عصر فتاوى شرعيه را به تصحيح آن جناب معتبر مىشمارند . ميرداماد در مصنفاتش خود را در مقام معلمى با فارابى همطراز ، و در رياست حكماى اسلامى با شيخ الرئيس انباز و شريك مىدارد ، برخى از آثار شگفت و عجيب او در اثبات تفنّن و تبحّر معقولى و منقولى برهانى و مبتكر است از جمله : 1 . اثبات سيادة المنتسب الام الى هاشم . 2 . الاعضالات و العويصات فى فنون العلم و الصناعات ، اين تأليف پاسخ بيست مسأله مشكل مىباشد كه در زمينههاى فقه ، اصول ، مشكلات رياضى ، حكمى ، كلامى و منطقى است .