على زمانى قمشه اى
142
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
بسيارى از اين آثار با نامهاى مختلف از يك اثر واحد در كتابخانههاى ايران و ساير جهان وجود دارد ، مهمترين ويژگى كار تقى الدّين كه او را از نويسندگان همروزگارش متمايز مىكند ، علاقهء او به متنهاى خلاصهشده از نوشتههاى خود يا ديگران است ، از جمله او كتاب فارسى خود « حلّ التقويم » را خلاصه كرد و « انتخاب حلّ التقويم » ناميد ، تقى الدّين شعر نيز مىسرود و « فهمى » تخلص مىكرد . بيشترين و مهمترين نوشتههاى فارسى تقى الدّين در رياضى و ستارهشناسى است كه در آنها به نقد آراى چند دانشمند پيش از خود پرداخته ، از جمله رساله هيئت قوشچى را شرح كرده و در آن از برخى آراى قوشچى و عبد العلى بيرجندى انتقاد كرده است . از ميان 12 اثر رياضى و نجومى تقى الدّين به فارسى يكى به نام « حلّ التقويم در فرهنگ ايران » بهچاپ رسيده است . از ديگر آثار فارسى « انيس الاطباء » در طب و رسالهاى در چشم پزشكى و رسالهاى در آداب سلطنت و وزارت به نام « آداب السلطنة » است . مهمترين اثر عربى تقى الدّين « اسامى العلوم و اصطلاحاتها » در فضيلت علم و حكمت است . ديگر آثار عربى او « بستان الادب » در ادبيات عربى ، و بازنويسى آن به عنوان « زبدة الصرف » و رسالهاى در نحو و « سمت القبلة » كه به « معرفة القبلة » و « دايره هنديه » نيز معروف است . « 1 »
--> ( 1 ) . دانشنامه جهان اسلام ، ماده تقى الدّين فارسى .