على زمانى قمشه اى
139
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
غياث الدّين منصور دشتكى ( م 949 ق ) منصور بن مير صدر الدّين محمد بن غياث الدّين حسينى دشتكى ، از بزرگان دانشمندان و حكماى بزرگ اسلامى ، امامى ، جامع معقول و منقول ، حاوى فروع و اصول ، خاتم الحكماء ، استاد البشر ، عقل حادى عشر ، در كلام ، حكمت ، فقه و نجوم و شعر و ادب دست داشت . در 14 سالگى داعيهء جدل و مناظره با علامه دوانى در مطالب علمى داشت ، در 20 سالگى از تحصيل و ضبط علوم فراغت يافت ، در سال 936 ق در عهد شاهتهماسب صفوى به صدارت عظمى رسيد و به صدر صدور ممالك ملقب گرديد ، و عاقبت در نتيجه بعض مباحثات علمى - در محضر سلطان - با محقق كركى از صدارت استعفا كرد و به شيراز رفت و مدرسه منصوريّه را تأسيس نمود . آثار او در رشتههاى گوناگون عبارتاند از : 1 . اثبات الواجب تعالى . 2 . اخلاق منصورى . 3 . الاساس ، در هندسه . 4 . الاشارات و التلويحات ، در حكمت الهى و طبيعى . 5 . اشراق هياكل النور عن ظلمات شواكل الغرور ، اين كتاب شرح « هياكل النور » شيخ شهاب الدّين سهروردى است ، و شامل ردّ اعتراضاتى است كه ملا جلال دوانى بر كتاب هياكل النور نوشته است . 6 . التجريد ، در حكمت ، كه عبارات موجز و بدون ذكر دليل حاوى جميع مباحث الهيات و طبيعيات است . 7 . تحفه شاهى كه در 18 سالگى تأليف كرده است .