عصر ، اقيانوس هند را به صورت يك درياچه نشان مىدهند كه با يك گذرگاه دريايى به اقيانوس آرام مىپيوندد و هيچ ربط و رابطه‌اى با اقيانوس اطلس ندارد . بيرونى يك كانال بين اقيانوس هند و « درياى ظلمات » - اقيانوس اطلس - قائل بود و آن را در جايى كه در جنوب سرچشمهء نيل است بين سفاله و دماغهء الرأسون ( شايد منطقهء جريان آگولاس بر روى نقشه‌هاى جديد ) قرار مىداد . ابو الفداء قول او را در تقويم البلدان خود كه براى ابن ماجد نيز منبع شناخته شده‌اى بوده نقل مىكند و نظريهء پيشينيان خود را نظريه‌اى مىداند كه براثر موفقيت‌هاى « اشخاص مجرب » يعنى پرتغاليها به اثبات رسيده است . كاموئنس از ابن ماجد در The Lusidas ياد مىكند ، ولى يك مورخ جديدتر عرب ، به نام قطب الدّين النهروانى او را متهم مىكند كه در حال مستى ، اطلاعات درياشناسى خود را به رئيس فرنگان ( الاميلاندى - « آدميرال » ، درياسالار ) و اسكوداگاما داده و لذا اين شخص توانسته است از شرق افريقا به هند سفر كند . « 1 » جلال الدّين دوانى ( م 907 يا 908 ق ) محمد بن اسعد صديقى ، دوانى كازرونى ، حكيم ، متكلم ، رياضىدان ، هندسه‌دان ، منجم ، اديب ، منطقى ، شاعر ، عارف ، طبيب و متبحّر در همهء علوم زمان خود به‌ويژه در كلام و حكمت و ساير رشته‌هاى علوم عقلى است ، او مدتى تصدّى قضاوت فارس را برعهده داشت ، وى خود را از نوادگان ابو بكر معرفى مىكند و در رساله نور الهدايه كيفيت شيعه شدن خود را به تفصيل به نگارش مىآورد ، اين اشعار در مدح امير المؤمنين از اوست .

--> ( 1 ) . زندگىنامه علمى دانشوران ، ج 1 ، ص 104 و بعد .